هم اکنون چهار برنامه کلیدی به منظور تبدیل بانک مسکن از بانک تخصصی – تجاری به بانک تخصصی – توسعهای وجود دارد که با این اقدامات تمام حرکت ها و فعالیتهای بانک در خدمت تحقق اهداف سیاستگذار بخش مسکن در حمایت از تامین مسکن مورد نیاز آحاد جامعه قرار خواهد گرفت.
در پیشنهادی که به منظور چگونگی شروع فعالیت بانک تخصصی- توسعهای مسکن در سال جاری مطرح شده آمده است: با توجه به لزوم دسترسی به منابع ارزان قیمت از محل بودجه دولتی، وجوه اداره شده و خطوط اعتباری جهت تامین مالی پروژههای توسعهای در بخش مورد فعالیت، انجام فعالیتهای توسعهای پس از اصلاح و تصویب اساسنامه بانک و افزایش سرمایه، مورد پیشنهاد است.
در این راستا چهارگروه برنامه و اقدام، شامل «اجرای برنامه ظرفیت سازی نهادی»، «برنامه حمایت از احیا و بازسازی بافتهای فرسوده و ناکارآمد کشور»، «انجام اقدامات پشتیبان از سیاستهای توسعهای دولت در بخش مسکن و توسعه شهری» و همچنین «تجهیز منابع ارزان قیمت بلند مدت» در دستور کار قرار گرفته است.
در راستای تحقق اجرای برنامه ظرفیت سازی نهادی، پشتیبانی از تاسیس نهادهای بازارهای پول و سرمایه موثر در تامین مالی و کاهش ریسکهای سرمایهگذاری در بخش، مانند موسسات تضمین کیفیت، تضمین تسهیلات رهنی، اعتبارسنجی مشتریان در دستور کار اقدامات پیش روی بانک مسکن برای تبدیل به بانک توسعهای قرار گرفته است؛ این در حالی است که در زیرمجموعه برنامه حمایت از احیا و بازسازی بافتهای فرسوده و ناکارآمد کشور، پشتیبانی مالی ساخت مسکن در احیای سالانه ۲۷۰ محله بافت فرسوده و ناکارآمد شهری (استقرار مسکن در مراکز فیزیکی شهرها) در صورت تامین منابع توسط دولت نظیر خطوط اعتباری، افزایش سرمایه، یارانه، وجوه اداره شده و … مورد توجه قرار دارد.
از سوی دیگر پشتیبانی از تامین مالی مسکن حمایتی و اجتماعی با تاکید بر مسکن روستایی و اقشار محروم، تسهیل شرایط اعطای تسهیلات و پوشش ریسکهای مالی به منظور فائق آمدن بر سیکلهای رکود و رونق بخش مسکن و همچنین پیش بینی صندوق ویژه برای بافت فرسوده (خرید و ساخت) در دستور کار قرار دارد.
همچنین، در راستای انجام اقدامات پشتیبان از سیاستهای توسعهای دولت در بخش مسکن و توسعه شهری نیز اقداماتی همچون استفاده از حمایت دولت و تعاملات با بانک مرکزی در راستای حل مشکلات، انجام اقدامات لازم جهت پشتیبانی وزارت راه و شهرسازی از برنامههای توسعهای بانک با سیاستهای واگذاری زمین، پیشنهاد اصلاح اساسنامه بانک مسکن با رویکرد افزایش نقش توسعهای بانک و پیگیری آن و همچنین پیشبینی ساختار مورد نیاز در بانک در کانون تمرکز قرار گرفته است.
این در حالی است که بانک مسکن برای تحقق هدف برنامه تجهیز منابع ارزان قیمت بلند مدت، ۱۰ سرفصل را مورد توجه قرار داده است که از آن جمله میتوان به افزایش سرمایه از طرق مختلف، با اولویت افزایش سرمایه نقدی، دریافت خطوط اعتباری از بانک مرکزی برای پشتیبانی از تامین مالی طرحهای بافت فرسوده، انتشار اوراق مشارکت با نرخ سود پایین و فروش آن به بانکها در ازای بخشی از سپرده قانونی آنها نزد بانک مرکزی و بهرهگیری از منابع ریالی صندوق توسعه ملی جهت فراهم کردن امکان اجرای برنامههای توسعهای بانک، اشاره کرد.
بهرهگیری از خطوط اعتباری بانک توسعه اسلامی و سایر بانکهای خارجی با اتخاذ تدابیر لازم جهت پوشش ریسک ناشی از نوسانات نرخ ارز، تمرکز وجوه وزارت راه و شهرسازی و سازمانهای تابعه و موسسات دولتی و عمومی نزد بانک پس از اصلاحات قانونی و استفاده از وجوه اداره شده در قالب بودجههای سنواتی از دیگر رویکردهای بانک مسکن در راستای تجهیز منابع ارزان قیمت بلند مدت به منظور ایفای نقش توسعهای بانک است.
بانک مسکن همچنین در راستای این هدف برنامه های دیگری نظیر استفاده از وجوه اداره شده در قالب بودجههای سنواتی، تبدیل مانده بدهی بانک مسکن ناشی از خطوط اعتباری مسکن مهر به بدهی دولت به بانک مرکزی و افزایش سرمایه از محل آن، انتشار اوراق ارزی با پوشش ریسک تسعیر نرخ ارز توسط دولت و همچنین جذب یارانهها و منابع پیش بینی شده در بودجههای سالانه کشور را در برنامههای آتی خود مورد تاکید قرار داده است.
مدیران این بانک همراستا با سیاستگذار بخش مسکن در حالی در تلاش برای تبدیل بانک مسکن به بانکی تخصصی –توسعه ای هستند که با انجام این اقدام بانک عامل بخش مسکن به بازوی تامین مالی همه طرحهای حمایتی دولت برای تامین مسکن اقشار مختلف جامعه به خصوص گروههای کم درآمد و میان درآمد تبدیل میشود.
با توسعهای شدن بانک مسکن رویکرد کسب سود که رویکرد اصلی فعالیت در همه بانکهای تجاری است کمرنگ شده و تامین مالی ارزان قیمت برای پروژههای تامین مسکن در قالب اجرای پروژهها و برنامههای حمایتی، رویکرد غالب این بانک خواهد شد.