عبدالمجید نورتقانی روز چهارشنبه به خبرنگار ایرنا گفت: با اعتبارات تخصیص یافته فعلی برای محوطه سازی برج قابوس به عنوان میراث جهانی که مربوط به سال ۹۷ می باشد و انتخاب پیمانکار، حدود چهار هزار متر مربع محوطه سازی انجام می شود.یادآور شد: پیش از این نیز در سال ۹۶ با تخصیص ۱۲ میلیارد ریال اعتبار ملی، مرحله نخست محوطه سازی این اثر تاریخی ثبت شده در سازمان علمی آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) به مساحت تقریبی ۴۵۰۰ مترمربع انجام شده بود.
نورتقانی اضافه کرد: مساحت کل محوطه ضلع شرقی این بنای تاریخی ۱۵ هزار مترمربع است که پیش بینی شده با تخصیص اعتبارات مورد نیاز در سال جاری که هنوز میزان آن معلوم نیست، عملیات محوطه سازی محط اطراف گنبدقابوس به پایان برسد.
وی تصریح کرد: این بنای تاریخی میراث ارزشمند دوران طلایی معماری اسلامی است و تمام فعالیتهای عمرانی پیرامون این اثر جهانی مطابق با اصول فنی و معماری اسلامی انجام میشود.
سرپرست پایگاه میراث جهانی گنبدقابوس با قدردانی از شهرداری گنبدکاووس به دلیل همکاری و همراهی با این پایگاه برای اجرای فعالیتهای عمرانی، گفت: با قول مساعد شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر، قرار است خیابان قسمت جنوبی این اثر تاریخی از ابتدای خیابان حافظ شمالی تقاطع شریعتی تا درب ورودی آن و خیابان ملت یا قابوس تماماً سنگ فرش شده و به مسیری برای پیادهها تبدیل شود.
به گزارش ایرنا، منصور طعنه گنبدی شهردار گنبدکاووس نیز چندی پیش در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، از آمادگی این شهرداری برای هر نوع کمک و مشارکت در توسعه و عمران محوطه اثر جهانی گنبد قابوس خبر داده و گفته بود که شهرداری علاوه بر کمک هایی که در طرح بهسازی و محوطه سازی قسمت شرقی برج قابوس با پایگاه میراث جهانی گنبدقابوس داشته، در بودجه امسال خود نیز مبلغ پنج میلیارد ریال برای تبدیل خیابان ضلع جنوبی این میراث جهانی به “پیاده مسیر” پیش بینی کرده که بزودی عملیات اجرایی آن آغاز میشود.
برج قابوس در مرکز شهر گنبدکاووس که عنوان بلندترین برج آجری جهان را دارد در ۱۰۲۳ سال قبل به دستور شمس المعالی قابوس بن وشمگیر از پادشاهان آل زیار احداث شد و روز ۱۰ تیر ۱۳۹۱ هجری شمسی در فهرست آثار یونسکو، به ثبت جهانی رسید.
این بنای تاریخی که دکتر “عبدالمجید نورتقانی” سرپرست پایگاه میراث جهانی گنبدقابوس از آن به عنوان پردیس آینه تمدن اسلامی و شاهکاری از عصر طلایی جهان اسلام در قرون ۳ و ۴ هجری قمری و نیز شاهدی بر نگاه مهندسی و دانش معماری اسلامی نام می برد، به شماره ۸۶ در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور هم به ثبت رسیده است.
این شاهکار معماری اسلامی که بر روی تپهای به بلندی ۱۵ متر قرار گرفته، ۵۵ متر ارتفاع دارد که با احتساب بلندی تپه، ارتفاع آن در مجموع به ۷۰ متر میرسد و آجر و ملات گچ از مصالح اصلی ساخت آن است، هرساله هزاران مسافر و گردشگر داخلی و خارجی از آن بازدید می کنند که براساس آمارهای مورجود فقط درسال گذشته ۹۶ هزار گردشگر داخلی و ۳۶۳ گردشگر خارجی از این اثر تاریخی بازدید کردند.
بدنه خارجی مدور این بنا دارای ۱۰ ترک (مانند ستاره ۱۰ پر) است که به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند و در هر ترک آن عبارتی آجری و کتیبهای شکل با خط کوفی نوشته شده و ورودی بنا دارای سردر هلالی و گلویی مقرنسی است که یکی از نخستین مقرنس کاریها در معماری اسلامی ایران محسوب میشود.
کتیبههای گنبد قابوس با خط کوفی بنایی (معقلی) در عین سادگی کاملاً خوانا و برجسته هستند که در دو ردیف در بدنه بنا در قابهای مستطیلی به طور قرینه در بالا و پایین تکرار شدهاند که متن آن به شرح ذیل است ” بسم الله الرحمن الرحیم، هذا القصر العالی، الامیر شمسالمعالی، الامیر ابن الامیر، قابوس بن وشمگیر، امر ببنائه فی حیاته، سنه سبع و تسعین و ثلثمائه قمریه و سنه خمس و سبعین و ثلثمائه شمسیه”.
برگردان پارسی این کتیبهها نیز چنین است که “به نام خداوند بخشندهٔ مهربان، این است کاخ باشکوه، امیر شمس معالی، امیر پسر امیر، کاووس فرزند وُشمگیر، فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی اش، سال سیصد و نود و هفت هجری قمری و سال سیصد و هفتاد و پنج خورشیدی”.
شهرستان مرزی گنبدکاووس با ۳۵۰ هزار نفر جمعیت دومین شهرستان بزرگ استان گلستان است.