امیرحسین کاکایی* – پاسکاری تعیین قیمت خودرو بین مسوولان وضعیت بازار و صنعت خودرو را وخیم‌تر کرده است. به راستی دولتمردان قانون را یا نمی‌شناسند یا قانون را به بازی گرفته‌اند؟! تصمیمات اشتباه متولیان، وضعیت صنعت خودرو را با واقعیت تلخی روبه‌رو کرده است که آن هم به حراج گذاشتن اعتماد مردم است!
خیلی جالب است که سیستم بزرگی که در زنجیره قیمت‌گذاری دخالت دارد هنوز نتوانسته کاری برای مشتریان خودرو انجام دهد. قرار بر این بود از یک تا دو ماه قبل قیمت‌های جدید محصولات خودرویی از سوی خودروسازان اعلام شود.
عدم اعلام قیمت‌های جدید از سوی خودروسازان از عوامل اصلی حاشیه بازار در این حوزه است. تعویق در اعلام قیمت‌های نهایی که از دو ماه گذشته تاکنون هنوز با سردی و وقت‌کشی پیش می‌رود اعتماد مردم را به صنعت خودرو و وعده‌های مسوولان از بین برده است. این موضوع در عمق اقتصاد صنعت خودرو اثر ماندگار دارد و روزی 50 تا 100 میلیارد تومان زیان را به بدنه این صنعت وارد می‌سازد.
تعلل در اعلام قیمت‌ها زیان غیرقابل جبرانی را به مردمی که تنها به عنوان تماشاگر عدم اقدام عملی دولت هستند، می‌رساند و باز بی‌اعتمادی به وعده وعید‌ها را افزایش می‌دهد. نکته قابل تامل این است که قوانین واضح و آرام‌آرام با تدبیر اتخاذ می‌شود اما یک‌شبه با ابلاغ مصوبات و دستورالعمل‌های غیرمنطقی بر باد می‌رود.
همچنین باید به طور موازی و جدی روی اجرای برنامه دولت برای توسعه و بهبود فضای کسب و کار در کشور کار کرد تا فضای کلی اقتصاد و فرهنگ را آماده ایجاد یک رقابت جدی در کلیه سطوح کند. نمی‌شود که مواد اولیه را به خودروساز با قیمت آزاد فروخت اما قیمت فروش را به صورت دولتی تعیین کرد. در چنین شرایطی شاخص‌ها و متغیرهای اصلی اقتصاد کشور باید به ثبات برسد تا کل صنایع از جمله صنعت خودرو بتوانند برای خود برنامه‌ریزی کنند.
حیات خودروسازان و قطعه‌سازان به این تصمیمات وابسته است. مردم ابتدا نگران افزایش قیمت خودرو نبودند بلکه خواهان افزایش کیفیت این محصولات بودند اما متاسفانه در یکی دو سال گذشته حرکت‌های تحقیقی و توسعه‌ای انجام شده که به دلیل حمایت نشدن توسط زنجیره تامین قطعات ناتمام ماند و متوقف شد و خودروسازان با مشکلات مالی روبه‌رو شدند. حالا باز هم بی‌اعتمادی مردم به مسوولان در برابر مطالباتشان افزوده شده است.
الان دولت پتانسیل خوبی برای اجرای تصمیمات درست دارد و اگر سریعا عمل نکند، راهکارهای بعدی آن هم در صنعت قطعه‌سازی نتیجه‌ای نخواهد داشت. دولت باید در این وضعیت فرصت‌سوزی نکند و با اقدامات مناسب جلوی از بین رفتن این صنعت را بگیرد.
تاثیر مشکلات داخلی بیشتر از تحریم است. اول اینکه به گفته همه، تحریم‌های دور اول کار خود را کرده‌اند و همچنین مدیران ما به خوبی راه دور زدن تحریم‌ها را می‌دانند اما لازم به ذکر است در شرایط فعلی، ما بیش از اینکه با مشکلات ناشی از تحریم مواجه باشیم، با موانع داخلی دست و پنجه نرم می‌کنیم.
البته تحریم منجر به کاهش تولید و افزایش هزینه‌ها می‌شود اما اگر دولت به موقع راهکارهای مناسب این وضعیت را عملیاتی کند با مشکل چندانی مواجه نخواهیم شد. تعلل‌ها و گفت‌وگوهای بی‌نتیجه برای واقعی‌سازی قیمت خودرو باعث شده در نیمه اول امسال دو خودروساز اصلی بیش از ۵۰۰۰ میلیارد تومان ضرر کنند. خودروسازی ایران روزهای بسیار بدی را پشت سر می‌گذارد اما از همه بدتر سرگردانی مردم از پاسکاری متولیانی است که راحت می‌گذارند مردم در این وضعیت زیان و دلالان سود کنند.
* عضو هیات علمی دانشکده مهندسی خودرو
دانشگاه علم و صنعت