در سالهای گذشته شاهد استفاده از وام مسکن به عنوان یکی از روشهای تامین مالی خرید مسکن بوده ایم. افراد برای دریافت وام مسکن باید از قبل سپردهای در بانک مسکن داشته باشند. بدین معنا که با باز کردن حساب صندوق پسانداز یکم و نگهداری موجودی در آن به مدت یک سال، بانک تسهیلات خرید مسکن در اختیار سپردهگذاران قرار میدهد.
اما ممکن است افرادی نیاز ضروری به وام مسکن داشته و زمان کافی برای باز کردن حساب و استفاده از تسهیلات سپرده در اختیار نداشته باشند. بانک مسکن برای چنین مواقعی اوراق تسهیلات مسکن را منتشر کرده که افراد میتوانند با خرید این اوراق و ارائه آنها به بانک وام دریافت کنند.
اوراق گواهی تسهیلات مسکن پیشتر در شعب بانک مسکن و تحت یک بازار غیرمسنجم معامله میشد و افراد با خرید این اوراق به نوعی هزینه فرصت مورد نیاز برای دریافت وام را خریداری میکردند. پس از پذیرش این اوراق در فرابورس، در عمل معامله این اوراق شکل رسمی و ضابطهمند به خود گرفت و در حال حاضر این اوراق مانند سایر سهم های موجود در فرابورس در ساعات معاملاتی خرید و فروش میشود و معاملات انجام شده در سایت www.tsetmc.com قابل رویت است.
کافیست با ورود به سایت www.tsetmc.com ، عبارت “تسهیلات” را در فرم جستجو وارد نمایید تا به لیست اوراق تسهیلات مسکن که در فرابورس با نماد تسه معامله میشوند، دست یابید. بدیهی است با کلیک روی هر مورد، میتوان اطلاعات کاملتری در خصوص قیمت و تاریخچه معاملات آن و … به دست آورد.
از آنجا که اوراق امتیاز تسهیلات مسکن محدودیت اعتبار دارند، برای هر سری از اوراق با در نظر گرفتن تاریخ صدور آن، یک نماد تعریف میشود. این نماد معاملاتی شامل کلمه “تسه” (سه حرف ابتدایی تسهیلات) و چهار عدد است. از چپ به راست، دو رقم ابتدایی این عدد مشخصکننده سال و دو رقم بعدی مشخصکننده ماه صدور آن است.
برای مثال “تسه ۹۳۰۷” نمایانگر اوراق امتیاز تسهیلات مسکن صادرشده در مهرماه ۱۳۹۳ است.
با توجه به آنکه اعتبار این اوراق از زمان صدور به مدت دو سال شمسی است؛ لذا اوراقی که سررسید آنها نزدیک است، با قیمت متفاوتی در بازار فرابورس معامله خواهد شد. در مثال بالا اعتبار اوراق تسهیلات مسکن با نماد تسه ۹۳۰۷، تا تاریخ ۱۳۹۵/۰۷/۱۵ خواهد بود. لازم به ذکر است که مدت اعتبار اوراق تسه، ممکن است حداکثر تا دو دوره ۶ ماهه (مجموعاً ۱۲ ماه) با صلاحدید بانک مسکن تمدید شود.
در صورتی که مدت اعتبار این اوراق به اتمام رسیده و دارنده اوراق از تسهیلات آن استفاده نکند، نماد معاملاتی آن متوقف خواهد شد و وجوه پرداختی جهت خرید اوراق به ایشان مستردد نخواهد شد. به همین دلیل کارشناسان توصیه میکنند سرمایهگذارانی که قصد استفاده از تسهیلات این اوراق را ندارند تا قبل از پایان مهلت اعتبار، اوراق را در بازار به فروش برسانند.
در هر جلسه معاملاتی، هر کد معاملاتی صرفاً تا سقف ۹۰ ورقه تسهیلات مسکن مجاز به ورود سفارش خرید و انجام معامله در کلیه نمادهای اوراق تسهیلات مسکن هستند. خریداران اوراق تسهیلات مسکن تا دو ماه پس از تاریخ خرید امکان فروش ندارند. این محدودیت برای نمادهایی که فقط چهار ماه تا پایان معاملات آنها در بازار فرابورس ایران باقی مانده، اعمال نخواهد شد.