چند سالی بود که موضوع فعالیت موسسات غیرمجاز در اقتصاد ایران، بخشی از جامعه را با خود درگیر کرده و در این زمینه چالش هایی در بازار پول کشور ایجاد شده بود. عمل نکردن موسسات به وعده های خود، ناتوانی در بازپس دادن سپرده های مشتریان و اعلام ورشکستگی و یا تعطیلی اینگونه موسسات، از مهم ترین دلایل بروز اختلال در فعالیت های غیرقانونی این بخش بوده است.
پس از افزایش میزان نارضایتی و تخلفات فراوان برخی موسسات غیرمجاز، بانک مرکزی با کمک قوه قضاییه در دو سه سال اخیر تلاش هایی را برای ساماندهی موسسات غیرمجاز و حل این معضل آغاز کرد. دولت با اختصاص خطوط اعتباری و در مواردی انتقال مسئولیت ساماندهی برخی موسسات به بانک ها، ساماندهی موسسات غیرمجاز را پیگیری کرد.
در نیمه دوم سال گذشته و در پی افزایش میزان نارضایتی و درخواست سپرده گذاران موسسات غیرمجاز، کارگروهی با حضور نمایندگان سران قوا تشکیل و با برگزاری جلسات درباره موسسات غیرمجاز تصمیم گیری کرد. حال رییس کل بانک مرکزی می گوید فعالیت موسسات غیرمجاز در بازار پولی کشور به صورت کامل متوقف شده است.
آخرین اقدامات ساماندهی موسسات
مسعود پزشکیان؛ نایب رییس مجلس در تشریح آخرین نشست نمایندگان سران سه قوه برای پیگیری مشکلات موسسات مالی و اعتباری، گفت: در حال حاضر تمام تصمیمات هیات سه نفره توسط روسای قوا امضاء شده و سپرده ها تا سقف یک میلیارد تومان در حال پرداخت است.
نایب رییس مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه پرداخت مطالبات سپرده گذاران تا سقف یک میلیارد تومان اقدام بزرگی است، افزود: بیش از ۹۹.۵ درصد مشکل موسسات مالی و اعتباری رفع شده و درباره مابقی نیز مقرر شده که قوه قضاییه پیگیر مسائل باشد، تا مشخص شود که چه اقداماتی باید انجام داد.
وی با بیان اینکه بانک ها برای پرداخت مطالبات از سپرده گذاران سند سپرده گذاری نمی خواهند، ادامه داد: باید مشخص شود که آیا مطالبات پرداختی برای این سپرده گذار است یا خیر؟ چرا که عده ای با سندسازی ممکن است تخلفاتی انجام دهند.
پزشکیان یادآور شد: باید اطمینان خاطری از این موضوع که این سپرده برای چه شخصی بوده حاصل شود که این موضوع نیز قابل شناسایی است. نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه دعوای قوه قضاییه با مدیران موسسات مالی و اعتباری پابرجا است، تصریح کرد: نمایندگان سه قوه در حال حاضر به دنبال حل مشکلات اورژانسی و رفع گره های اصلی هستند و در این راستا روند قضایی نیز طی می شود.
توقف کامل فعالیت غیرمجازها
ولی الله سیف؛ رییس کل بانک مرکزی نیز هفته گذشته در بیست و هشتمین همایش سیاستهای پولی و ارزی با اشاره به آخرین اقدامات صورت گرفته در زمینه ساماندهی موسسات غیرمجاز، بیان داشت: اقدامات موثری در راستای ساماندهی و انتظام بخشی فعالیت موسسات اعتباری غیرمجاز که سهمی در حدود ۲۵ درصد کل سپردههای شبکه بانکی را در اختیار داشتند و منشا ایجاد مخاطرات و آسیبهای جدی در بازار پول و ثبات اقتصادی کشور شده بودند، صورت پذیرفت؛ به طوری که در حال حاضر موسسه اعتباری غیرمجاز فعالی در کشور وجود ندارد.
فعالیت های موسسات غیرمجاز در طول سال های گذشته به معضلی در اقتصاد ایران تبدیل شده بود و این موسسات با برگزاری مسابقه جذب سپرده با نرخ های بالا، عملا قوانین و مقررات پولی کشور را دور می زدند. در عین حال، باعث اختلال در عملکرد بانک ها شده و با راه اندازی شعب متعدد در کشور، در حال گسترش دامنه فعالیت خود بودند.
بخشی از این موسسات در دوره ای با نام تعاونی ها موفق به دریافت مجوز فعالیت شده بودند و بانک مرکزی در سال های گذشته بخشی از مشکلات موسسات غیرمجاز را از این ناحیه می دانست. حال با ساماندهی موسسات غیرمجاز و توقف کامل فعالیت قارچ گونه آنها در بازار پولی و اقتصاد ایران، انتظار می رود یک دوره آرامش و باثبات در فعالیت های اعتباری و پولی کشور شکل بگیرد.