احداث راه آهن گرگان – بجنورد – مشهد در حافظه تاریخی مردم گلستان سابقه طولانی دارد و با وجود شروع چندباره ساخت در دوره های گوناگون، تکمیل آن به دلیل کمبود بودجه متوقف گردید.
کارشناسان معتقدند احداث این خط ریلی از زیرساختهای مهم ارتباطی و توسعه برای سه استان اشاره شده به خصوص گلستان و خراسان شمالی است و اجرای آن نقش مهمی در بهبود و رونق اقتصادی و اشتغالزایی منطقه، حمل و نقل ایمن و سریع مسافر و بار و نیز ترانزیت کالا خواهد داشت.
این پروژه یک خطه ۲۷ ایستگاه و حدود ۵۷۰ کیلومتر طول دارد و ابتدای مسیر آن از خروجی ایستگاه گرگان شروع شده و با عبور از شهرهای سرخنکلاته، فاضلآباد، علیآباد، خان ببین و دلند، رامیان و آزادشهر، گنبدکاووس، گالیکش، کلاله، پیش کمر، گرماب، تنگه، آشخانه، شیرین دره، دونگال، بجنورد، به یگان، شیروان، فاروج، قوچان و اخلمد به گلبهار مشهد ختم میشود.
گفته میشود ظرفیت جابجایی سالانه این خط ریلی ۲ تا چهار میلیون مسافر و حمل تقریبی ۲ میلیون تن بار است.
اجرای این پروژه آخرین بار در جریان سفر سال ۹۳ دکتر روحانی و هیات دولت به گلستان مورد تصویب قرار گرفت.
با این حال اجرا نشدن این مصوبه سبب شد تا ساخت آن به عنوان یک مطالبه عمومی همچنان مورد پیگیری مقامات استانی و نمایندگان قرار بگیرد که حاصل آن موافقت هیات وزیران در آذر سال ۹۷ در اختصاص ۱۵ درصد سهم کارفرما برای پروژه راه آهن گرگان – مشهد از محل صندوق توسعه ملی و ۸۵ درصد فاینانس بود.
مشکلات و تنگناهای مالی دولت که به گفته هادی حق شناس استاندار گلستان ۵.۵ سال از ۷.۵ سال فعالیت آن با تحریمهای اقتصادی دشمنان مواجه بوده و درآمدهای کشور به یک سوم کاهش یافته سبب شد اجرای پروژه راه آهن گرگان – مشهد با پیش بینی هزینه اولیه ۵۰ هزار میلیارد ریال درسال ۹۳ همچنان در بلاتکلیفی باقی بماند.
با این حال در سفر ۹ اسفند امسال اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهوری به گلستان با همراهی وزیر راه و شهرسازی، خبر احداث راه آهن گرگان – مشهد ظرف پنج سال با کمک بازار سرمایه داده شد تا امید دوبارهای در دل مردمان این استان شمالی ایجاد شود.
وزیر راه و شهرسازی در حاشیه افتتاح فاز نخست طرح تعریض جاده کردکوی به بندرترکمن گفته بود که عزم دولت برای برقراری مسیر ریلی گرگان – مشهد جدی است و آنرا با کمک بازار سرمایه طی مدت پنج سال ساخته و به بهرهبرداری خواهیم رساند.
محمد اسلامی با بیان اینکه دولت تلاش میکند با ترسیم ساز و کار اجرایی قدرتمند و استفاده از فرصت بازار سرمایه، مسیر تکمیل این راه آهن را ترسیم کند، افزود: کارهای مالی و حقوقی برای تامین سرمایه مورد نیاز این پروژه از بازار سرمایه به مراحل پایانی رسیده و اگر در تامین منابع مالی وقفه ایجاد نشود، این مسیر ریلی در مدت زمان پنج سال به بهرهبرداری خواهد رسید.
وی همچنین گفت: دولت از تمام ظرفیت خود برای تحقق آرزوی دیرین مردم گلستان و برقراری راه دسترسی ریلی به مشهد تلاش خواهد کرد.
در همین پیوند نماینده مردم گنبدکاووس در مجلس شورای اسلامی به ایرنا گفت: اجرای این پروژه علاوه بر تکمیل زیرساختهای ریلی که نقش مهمی در توسعه اقتصادی منطقه دارد، از منظر اجتماعی و جابجایی ایمن مسافر نیز اهمیت ویژهای دارد.
امانقلیچ شادمهر افزود: گلستان از استانهای پرترافیک شمال کشور است و با توجه به مناسب نبودن وضعیت جادههای ارتباطی آن هرساله شاهد حوادث رانندگی زیادی هستیم که اجرای خط ریلی گرگان – مشهد علاوه بر کاستن از بار ترافیکی محورهای ارتباطی استان، در کاهش آمار سوانح رانندگی و خسارات جانی و مادی آن نیز موثر خواهد بود.
وی اضافه کرد: اکنون چند طرح ریلی شامل برقی کردن راه آهن اینچه برون – گرمسار با سرمایه ۱.۳ میلیون یورویی شرکت روسی، احداث راه آهن اینچه برون – گنبد – آزادشهر – شاهرود با مشارکت بخش خصوصی و اتاق بازرگانی گلستان و احداث راه آهن گرگان – گنبد – مشهد در استان مطرح است که به جز برقی کردن راه آهن اینچه برون – گرمسار که در شرایط فعلی توجیه اقتصادی ندارد، ۲ طرح دیگر باید هرچه سریعتر اجرا شود.
شادمهر پیشنهاد کرد دولت هزینه برقی کردن راه آهن اینچه برون – گرمسار را در ۲ پروژه ریلی دیگر گلستان هزینه کند.
همچنین نماینده مردم چهار شهرستان مینودشت، گالیکش، کلاله و مراوهتپه در مجلس شورای اسلامی به ایرنا گفت: برای اجرای این پروژه مجمع نمایندگان گلستان در هشت ماه گذشته چندین نشست با مسوولان راه آهن جمهوری اسلامی و وزارت راه و شهرسازی، اقتصاد و دارایی، بانک مرکزی، آستان قدس رضوی و سازمان مدیریت و برنامهریزی برای پیدا کردن راهکار تامین منابع مالی احداث این پروژه برگزار کردند.
رضا آریانپور افزود: مطابق برآوردهای انجام شده براساس فهرست بهای امسال، هزینه اجرایی پروژه راه آهن گرگان – مشهد ۳۵۰ هزار میلیارد ریال است که دولت با توجه به مشکلات و تنگناهای مالی به تنهایی قادر به تامین اعتبار این طرح نیست و باید از ظرفیت بخش خصوصی و بازار سرمایه در اجرای پروژه استفاده کرد.
وی با تاکید بر ضرورت اجرای این پروژه ملی اضافه کرد: نمایندگان مردم سه استان گلستان، خراسان شمالی و رضوی خواستار ساخت راه آهن گرگان – بجنورد – مشهد هستند و در این راه به دولت کمک خواهند کرد.
به نظر می رسد، اجرایی شدن پروژه ملی راه آهن گرگان – بجنورد – مشهد از سوی دولت با مشارکت بخش خصوصی داخلی یا سرمایهگذاری خارجی مزایای زیادی از جمله جابجایی ایمن و سریع مسافر و بار، کاهش بار ترافیکی و سوانح رانندگی دارد.
علاوه بر آن با اتصال این خط ریلی به کریدور راه آهن شمال – جنوب، ترانزیت کالا از کشورهای آسیای میانه به گلستان و خراسان شمالی رونق بیشتری گرفته و انجام آن می تواند زمینه ساز توسعه و رونق اقتصادی هرچه بیشتر این ۲ استان و ایجاد اشتغال برای هزاران جویای کار منطقه شود.