مهرداد جمال ارونقی معاون فنی و امور گمرکی در نامه‌ای به رییس کل گمرک پیشنهاداتی را در راستای رفع مشکلات و روان‌سازی ترخیص کالاهای اساسی، ضروری و اقلام متعلق به واحدهای تولیدی ارائه کرد. متن نامه معاون گمرک به شرح زیر است:
همانگونه که مستحضرید خروج کالا از اماکن گمرکی، مستلزم انجام تشریفات گمرکی است. تشریفات گمرکی، به استثناء مواردی که در قانون مستثناء شده است منوط به اظهار کالا به گمرک و تسلیم اظهارنامه توسط صاحب کالا با نماینده قانونی وی است.
مسئولیت گمرک در قبال کالاهائی که در بنادر و مناطق ویژه و آزاد بوده و برای ورود قطعی به کشور تحت رویه واردات قطعی وارد شده اند از زمان اظهار آنها به گمرک آغاز می شود، از اقلامی که گمرک در خصوص انجام تشریفات گمرکی آنها حساسیت ویژه ای داشته و تمامی اهتمام خود را در خصوص انجام فوری تشریفات گمرکی مصروف می‌نماید، اقلام اساسی و همچنین اقلام مربوط به واحدهای تولیدی است. موافقت با حمل یکسره اقلام اساسی وارده به بنادر، مناطق ویژه و آزاد متعاقب در خواست صاحبان کالا از جمله تسهیلات ارائه شده از سوی گمرک می‌باشد.
انجام تشریفات گمرکی مربوط به اقلام اساسی توسط گمرک در حداقل زمان ممکن صورت پذیرفته، اکثر این اقلام در مسیرهای سبز یا زرد انتخاب مسیر اظهار نامه تعریف شده و با اظهار این کالاها به گمرک بلافاصله پروانه الکترونیکی برای این اقلام صادر شده و مجوزهای قانونی مربوطه در درب خروج گمرکات اجرایی اخذ و نسبت به خروج کالا اقدام می‌شود. باید توجه داشت خروج اقلام اساسی ترخیص شده از گمرک بصورت شبانه‌روزی صورت پذیرفته و هیچ وقفه ای از سوی گمرک در خصوص خروج کالاهای اساسی وجود ندارد.
با توجه به اینکه اکثر اقلام اساسی وارده به کشور از طریق گمرک نیازمند اخذ و ارائه مجوزهای قانونی از جمله قرنطینه نباتی، استاندارد، انرژی اتمی، بهداشت و … می‌باشد، گمرک ایران و متعاقب آن گمرکات اجرایی نسبت به پذیرش نمونه برداری اقلام اساسی مشمول اخذ و ارائه مجوزهای قانونی قبل یا هنگام تخلیه این کالاها در بنادر در راستای تسهیل و تسریع در انجام تشریفات گمرکی موافقت نموده و در این خصوص تفاهم‌نامه‌هایی نیز با مراجع ذیربط صادر کننده مجوزهای قانونی منعقد شده است.
صدور حکم مجوز خروج از محل ماده ۴۲ قانون امور گمرکی برای اقلام مورد نیاز فوری از جمله تسهیلات و اقدامات گمرک در خصوص ترخیص کالاهای اساسی است. مطابق این ماده در موارد استثناء و در خصوص کالاهای مورد نیاز فوری اعم از دولتی یا غیر دولتی، گمرک می‌تواند با اجازه رئیس کل گمرک ایران و تعهد بالاترین مقام وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مرتبط و با محاسبه وجوه متعلقه و صدور حکم، مجوز خروج کالا را صادر نماید. پذیرش تفاوت ارزش استنباطی اقلام اساسی و ضروری وفق مصوبات ستاد تنظیم بازار از دیگر اقدامات گمرک در خصوص کالاهای اساسی به شمار می‌رود . پذیرش مجوزهای ثبت سفارش تاریخ منقضی مربوط به کالاهای اساسی و ضروری، از دیگر اقدامات گمرک در خصوص این کالاهاست تا با انجام تشریفات گمرکی این کالاها هیچگونه وقفه‌ای در خروج آن از گمرک پیش نیاید.
در هر صورت، گمرک با انجام اقدامات فوق در صدد است، ترخیص کالا از گمرکات اجرایی در حداقل زمان ممکن صورت پذیرفته و هیچگونه ایستائی در این خصوص وجود نداشته باشد با این وجود، در راستای رفع مشکلات و روان‌سازی ترخیص کالاهای اساسی، ضروری و اقلام متعلق به واحدهای تولیدی، در سالی که بنام رونق تولید نامگذاری شده پیشنهاداتی طی نامه شماره ۹۷/۱۵۰۰۳۵۲ مورخ ۶ اسفند ۹۷ تقدیم آن مقام محترم گردید که منجر به صدور دستور اقدام لازم از سوی جنابعالی گردید، مجددا و در تکمیل پیشنهادات قبلی، موارد ذیل جهت استحضار عالی اعلام می گردد، خواهشمند است در صورت صلاحدید و پذیرش، دستور فرماید بقید فوریت نسبت به اعمال این پیشنهادات در سامانه جامع گمرکی اقدام گردد.
۱- سامانه جامع گمرکی بصورت کلی و بدون استثناء » نسبت به اعلام نام و نام خانوادگی کارشناسان مجازی کلیه اظهارنامه‌های اظهار شده به گمرک اقدام تا اظهارکنندگان و صاحبان کالا در جریان بررسی اظهارنامه های خود توسط این کارشناسان محترم قرار گیرند.
۲- اظهارنامه‌های مربوط به اقلام اساسی و ضروری (۲۵ گروه کالایی در ۸۰۳ ردیف تعرفه)، در صورت قرار گیری در مسیرهای «زرد» یا «قرمز» اظهار نامه و نیاز به بررسی توسط کارشناس سرویس، صرفا توسط کارشناسان گمرک محل اظهار این کالاها مورد بررسی قرار گیرند.
٣- اظهارنامه‌های مربوط به اقلام وارده توسط واحدهای تولیدی نیز در صورت قرارگیری در مسیرهای «زرد» یا «قرمز» اظهارنامه و نیاز به بررسی توسط کارشناس سرویس، صرفا توسط کارشناسان گمرک محل اظهار این کالاها مورد بررسی قرار گیرند.
۴- کلیه اظهارنامه‌های مواد اولیه، ماشین آلات خط تولید و سایر کالاهای مورد استفاده در تولید یا پردازش و همچنین محصولات تولید شده مربوط به واحدهای تولیدی مستقر در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نیز صرفا توسط کارشناسان گمرک محل اظهار این کالاها مورد بررسی قرار گیرند.
با عنایت به تأکید وزیر محترم امور اقتصادی و دارائی مبنی بر کاهش زمان انجام تشریفات گمرکی، متعاقب بازدید صورت پذیرفته از مجتمع بندری منطقه ویژه اقتصادی شهیدرجایی بندرعباس و نیز نگرش جنابعالی نسبت به اتخاذ تدابیر لازم در راستای تسهیل و تسریع در انجام تشریفات گمرکی، قطعا و بقینا اعمال پیشنهادات فوق الاشاره تاثیر شگرفی را در انجام تشریفات اشاره شده و زمان ترخیص کالا خواهد داشت.