یخچال طبیعی کاسه درفک در قله زیبای دو هزار و ۷۰۰متری درفک قرار دارد و با توجه به این که تا ۱۵ کیلومتری مناطق پایین دست آن چشمه و آب یافت نمی شود تابستان ها تامین کننده نیاز آبی گله داران و دامداران این منطقه بود. این یخچال طبیعی بر اثر تنش های گرمایی و انسانی در تابستان امسال به اتمام رسید و حیرت و تعجب گله داران را بر انگیخت.
اثر طبیعی ملی یخچال درفک که در سال اخیر پس از گل سوسن چلچراغ داماش ، سرو کهنسال هرزویل و چشمه دمکش به عنوان چهارمین اثر طبیعی ملی گیلان به ثبت رسیده است و از نمونه های کمیاب یخچال های طبیعی کشور به شمار می رود، همواره در طول سال پوشیده از برف و یخ بود و این یخ از این زمستان به زمستان دیگر وصل می شد .
کوچ نشینان درفک خشک شدن یخچال طبیعی درفک را بی سابقه می دانند و آن را به ورود بی رویه و کنترل نشده گردشگران و مسافران به دهنه غار مرتبط می دانند و برخی از کارشناسان نیز آن را در راستای افزایش گرمایش جوی کره زمین در سال های اخیر ارزیابی می کنند.
یخچال طبیعی در این منطقه یکی از جاذبه های طبیعی گردشگری استان گیلان به شمار می رود که سالیانه کوهنوردان زیادی از سراسر کشور وگروه های آفرودی بویژه از شهرستان های لاهیجان و سیاهکل، دیدن این یخچال را مقصد گردشگری خود قرار می دهند.
برخی از کارشناسان و پژوهشگران سابقه شیوه زندگی شبانی و سنگ و چوب بکار رفته در مصالح ساختمانی سکونتگاه های دامداران کاسه درفک را به دوران حکومت مادها می رسانند که هنوز بصورت سنتی حفظ شده است .
کیانوش ضیایی عضوشورای اسلامی روستای پلنگ دره و یکی از دامداران کاسه درفک به خبرنگار ایرنا دراین باره گفت: در فصل تابستان ۳۰ خانوار گله دار در کاسه درفک ساکن می شوند و این گله داران طی قرون متمادی آب آشامیدنی مورد نیاز خود و بخشی از دام های خود را با برداشت برف و یخ از یخچال طبیعی غار درفک و ۹۰درصد آب مورد نیاز گله های خود را از استخرهای خاکی پر شده از طریق نزولات جوی پر تامین می کنند.
وی افزود:امسال به دلیل بارندگی های مناسب استخرهای خاکی مشکل آبی ندارند ولی تمام شدن برف و یخ یخچال طبیعی آن بی سابقه بوده و مشکلاتی برای ساکنان ایجاد کرده است.
وی اظهارداشت: هم اکنون آب شرب وآب موردنیاز بخشی از دام ها از طریق وانت نیسان از فاصله ۴۰کیلومتری دامنه های پایین دست و با تانکرهای ۱۲۰۰لیتری نصب شده بر روی نیسان تامین می شود و اما گوسفندان از آب چهاراستخر خاکی قدیمی استفاده می کنند.
وی یادآورشد: به دلیل وضعیت نامناسب جاده مسیر دوساعت طول می کشد تا آب از منطقه رحمت آباد با خودروی نیسان به این محل حمل شود و این کار هزینه زیادی بر ساکنان تحمیل می کند.
وی با اشاره به اینکه هر روز یک خانوار به یک نیسان آب نیاز دارد و این کار هزینه زیادی بر دامداران تحمیل می کند، ادامه داد: تا ۱۵کیلومتری مسیر جاده درفک هیچ چشمه و آبی وجود ندارد ولی می توان با بازسازی چشمه ها در این فاصله و با ساخت و یا نصب منبع امکان برداشت آب را فراهم کرد و فاصله حمل آب را کوتاه تر کرد که این کار نیازمند همکاری مسئولان شهرستان رودبار است که تاکنون در این باره همکاری نکرده اند .
وی خاطرنشان کرد:۳۰ دامدار از چهار روستای پلنگ دره ، دفراز ، راجعون و استخرگاه رحمت آباد هر سال برای چرای دام های خود از خرداد ماه به کاسه درفک کوچ می کنند و در شهریور ماه گله های خود را به دامنه های پایین دست انتقال می دهند.
ضیایی گفت: در حال حاضر هشت گله دار با حدود هشت هزار راس گوسفند تابستان در کاسه درفک ساکن می شوند و دامداران با حدود شش هزار راس گوسفند این منطقه نیز به دلیل این مشکلات از آمدن به کاسه درفک خودداری می کنند.
یک پژوهشگر حوزه محیط زیست کوهستان در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: یکی از دلایل آب شدن یخ های یخچال طبیعی کاسه درفک تنش های انسانی و طبیعی سال های اخیر و پدیده تغییر آب و هوایی می تواند باشد که با کاهش بارش برف موجب وقوع چنین پدیده هایی شده است که علاوه بر یخچال طبیعی درفک خشک شدن آبشار یخی قله دماوند نیز در سال گذشته یکی از نمونه های آن می باشد .
نیما فریدمجتهدی افزود: باید به به گونه ای برنامه ریزی شود که مسافران بر اساس توان زیست محیطی هر منطقه وارد آن منطقه شوند و از ورود بار اضافی به محیط حساس جلوگری شود.
به گفته وی کاسه درفک آبریز بسیاری از چشمه های پایین دست از جمله حوضه آبریز سد شهربیجار(آیت الله بهجت ) است که به عنوان تامین کننده آب شرب و سالم بیش از دو میلیون گیلانی به شمار می آید و از حساسیت خاصی برخوردار است.
وی جاده محور اربوناو به درفک که در دهه ۸۰احداث شده است را یکی از معضلات این یخچال و اثر طبیعی ملی دانست و بر کنترل گردشگران به این منطقه تاکید کرد.
قله درفک از نظر تقسیمات کشوری در محدوده جغرافیایی شهرستان رودبار قرار دارد و کاسه معروف این قله یکی از جاذبه های گردشگری کشور و ایده آل های کوهنوردی محسوب می شود ، شمال و شمال غربی این قله نیز از جمله برشهرهای رستم آباد ، رشت، لاهیجان ، سیاهکل ، آستانه اشرفیه ،سنگر و دره سفیدرود مشرف است و چشم اندازهای زیبایی از جلگه و جنگل های انبوه سیاهکل و رودبار در معرض دید قرار می دهد.