بلاک چین از دو کلمه Block (بلوک) و Chian (زنجیره) تشکیل شده است و معنی blockchain در ابتداییترین سطح خود، به معنای یک زنجیره بلوک است. وقتی در این متن کلمات “بلوک” و “زنجیره” را میگوییم، ما در واقع در مورد اطلاعات دیجیتالی (“بلوک”) ذخیره شده در یک بانک اطلاعاتی عمومی (“زنجیره”) صحبت میکنیم. تفاوت آن با سیستمهای دیگر (“متمرکز”) این است که اطلاعات ذخیرهشده روی این نوع سیستم (“غیرمتمرکز”)، میان همه اعضای یک شبکه به اشتراک گذاشته میشود. با استفاده از رمزنگاری و توزیع دادهها، امکان هک، حذف و دستکاری اطلاعات ثبتشده، تقریباً از بین میرود.
به بیان دیگر، اگر بخواهیم فناوری بلاک چین را تعریف کنیم، باید بگوییم که بلاک چین نوع جدید و خاصی از شبکه اینترنتی است که در آن اطلاعات مختلف به صورت بلوک های هم شکل طبقه بندی میشوند. اگر واضح تر بخواهیم تفاوت اصلی و عمده این نوع خاص از شبکه بهم پیوسته را با شبکه اینترنت عادی عنوان کنیم، باید به نحوه ذخیره سازی اطلاعات اشاره کرد. این بدان معناست که اطلاعات رد و بدل شده در شبکه اینترنت عادی به صورت متمرکز در یک سرور اصلی ذخیره میشوند که توسط هکرها و نهادهای ذیربط قابل دسترسی و ردیابی هستند این در حالیست که اطلاعات منتقل شده در شبکه بلاک چین امکان دسترسی، نفوذ و ردیابی را به هیچ نهاد و یا فرد حقیقی و حقوقی نمیدهند.
در واقع به زبان ساده میتوان این چنین بیان کرد که بلاکچین یک پایگاه توزیع داده مبتنی بر اجتماع میلیونها نقطه اشتراک است که به صورت هم زمان داده هایی در آن ثبت و اصلاح می شود که میتوان با بهره گیری از این پلتفرم باز، آزاد و در عین حال پیچیده، به تبادلات مالی، علمی و اطلاعاتی پرداخت که از مهم ترین فناوری های مبتنی بر پلتفرم بلاک چین می توان به ارزهای دیجیتال رمزنگاری شده همچون بیت کوین اشاره کرد.
در چند سال اخیر ارزهای دیجیتال رمزنگاریشده بسیاری همچون بیتکوین، مونرو، ریپل و اتریوم از محبوبیت و استقبال بینظیری برخوردار شده و کاربران بسیاری در جهان به دنبال استخراج و تبدیل پولهای خود به ارزهای دیجیتال هستند؛ چراکه این روزها بسیاری از افراد با خرید و استخراج این ارز توانسته اند به پول زیادی دست پیدا کنند.
بیت کوین از سال ۲۰۰۹ میلادی معرفی شد و به تدریج به مشهورترین ارز دیجیتال در سراسر جهان که ارزش بسیار بالایی پیدا کرد، تبدیل شد. گفته می شود ارزهای دیجیتال رمزپایه غیرقابل هک هستند و باید به صورت ناشناس و با استفاده از سخت افزارهای قدرتمندی از پلتفرم های مخصوص استخراج این نوع ارزهای مجازی، استخراج یا به اصطلاح ماینینگ شوند. در واقع باید گفت که ارزهای دیجیتال رمزنگاری شده بر پایه فناوری بلاک چین (Blockchain) هستند که حقیقتا نقش یک پایگاه داده را برای رمزنگاری، ثبت و ایمن سازی تراکنشهای دیجیتالی بازی میکنند.
بر اساس گزارش وب سایت بلاک گیک ، در حقیقت بلاک چین یکی از آن دسته از فناوری های جدیدی است که می تواند سیستم تبادل پول در جهان را متحول کند که البته کاربرد و نحوه عملکرد بسیار پیچیده و متفاوتی دارد که از حوصله این گزارش خارج است. ویلیام موگیر، کارشناس فعال در حوزه فناوری بلاک چین در خصوص کاربردهای آن می گوید: بلاک چین علاوه بر کاربردهایی که در نظام اقتصادی و تبادلات مالی دارد، در واقع یک سیستم جدید برای نگهداری اطلاعات و فایل های موردنیاز کاربران نیز به شمار می رود بدین ترتیب که کاربران در سیستم های کنونی برای انتقال اطلاعات و فایل های خود باید از یک دستگاه الکترونیکی متصل به اینترنت داده های خود را آپلود و بارگذاری کرده تا بتوانند آن را برای مخاطبان موردنظر خود ارسال کرده و آنها نیز بتوانند به آن دسترسی پیدا کنند.
به گفته وی، در این سیستم کنونی احتمال زیادی برای هک شدن و نفوذ افراد شخص ثالث به حریم خصوصی کاربران وجود دارد که البته مهمتر از همه کاهش سرعت دسترسی طرفین به اطلاعات موردنظرشان است که این معایب با فناوری بلاک چین برطرف خواهد شد چراکه این پلتفرم امکان هرگونه تراکنش و نقل و انتقالی را تسهیل می بخشد و کاربردهای بالقوه متعددی نیز دارد که می تواند در سیستمهای مختلف کاری در جهان استفاده شود و موجب تقویت و بهبود سازوکارهای کنونی شود.
وی بر این باور است که بلاک چین هم چنین قادر است از کلاهبرداری و پولشویی نیز تا حد زیادی جلوگیری کند چراکه تمامی اطلاعات مرتبط با معاملات و تبادلات انجام شده به صورت اتوماتیک در آن درج میشود و همه نیز قادر خواهند بود به آن دسترسی داشته باشند. البته کارشناسان فعال در این حوزه بر این باورند که فناوری بلاک چین از پتانسیلها و قابلیتهای بسیار زیاد و متعددی برخوردار است که میتواند در صنایع و سیستمهای مختلف بانکی، مالیاتی، بیمه، دانشگاهی و غیره به کار برده شده و تحولات عظیمی را در آنها ایجاد کند.