مدیریت ریسک و درآمد پایه همگانی UBI

حمیدرضا حاجی اشرفی
گاهی لازمست با اساتید جوان دانشگاهی به گفتگو بنشینیم. آنها با مطالعه می گویند تمدن بشر در حال تغییرات بنیادین بدنبال رخداد انقلاب صنعتی چهارم و‌ ظهور کاربرد وسیع هوش مصنوعی در صحنه کار و زندگی انسانهاست. کارشناسان تکنولوژی اطلاعات پیش بینی می کنند «اتوماسیون ناشی از کاربرد هوش مصنوع» موجب ایجاد تحولات اساسی در انجام کارها و حذف نیروهای کار انسانی خواهند شد و با کاهش حداکثری نقش انسانها در انجام کارهای فیزیکی و فکری، موج وسیع بیکاری به جوامع انسانی تحمیل می گردد. از یکسو با پیشرفت تکنولوژی، زندگی انسان بر روی کره زمین، همچون زمان انقلاب صنعتی اول دچار دگرگونی عجیب یا به تعبیر برخی اندیشمندان ، شخم زدن عمیق خواهد شد!!! یعنی جهان شاهد تغییرات عظیم تمدنی ست، لیکن از نظر اقتصادی ، بیم گسترش فقر، نابرابری ها و توزیع ناعادلانه فرصت ها و درآمدها در سطح جهانی، اندیشمندان و متفکران را عمیقا بفکر فرو برده که؛ چگونه از مناسبات نواستعماری ناشی از پیامد این تحولات بسیار وسیع و چالش تکنولوژیکی-اقتصادی بین کشورهای فرا صنعتی و کشورهای در حال توسعه جلوگیری می شود!؟ چگونه از ایجاد فقر در میان جوامع کمتر توسعه یافته فرار باید کرد؟
با رخداد انقلاب صنعتی چهارم ، بشر به لحاظ ذات و‌ ماهیت تکنولوژی هوش مصنوعی از یکسو و《تغییرات آب و هوایی شدید که در پی استفاده از انرژی فسیلی و پایه کربن ،همچون نفت ، گاز ، زغال سنگ که منجر به افزایش دمای اتمسفر زمین شده برای نجات حیات بشری ، استفاده از این نوع انرژی بعنوان مصرف سوخت باید بطور جبری کنار گذارند 》بجای آنها، بهره برداری از انرژی پاک ؛ همچون انرژی خورشیدی، باد، آب، امواج دریا و … برای تولید برق و جایگزینی این انرژی با سوخت های فسیلی و تعویض باطری ها بجای باک ها جهت ذخیره و استفاده از انرژی برق در تمام ابزارها و ماشین ها و تاسیسات جایگزین شود. کاربرد تکنولوژی هوش مصنوعی در سالهای پیش رو بطور وسیع به جهت تصمیم سازیها و تصمیم گیریها در سازمان های اقتصادی، اجتماعی ، آموزشی ، پژوهشی و … اجتناب ناپذیر است!
مطالعه و رصد اخبار این رخدادها بیانگر تغییرات سریع و شگرف اقتصاد جهانی در سالهای آتی و پیش بینی رخداد ریسک های نوین در زندگی بشر می باشد. به عنوان مثال کارخانه های بزرگ و معروف اتومبیل سازی جهان در حال پرده برداری از اولین نمونه های خودرو های برقی با راننده و بدون راننده، ساخته شده اشان برای استفاده و‌جایگزینی خودرو های بنزینی، گازوییلی و گاز سوز کنونی هستند!
بنظر می رسد، زودتر از آن زمانیکه پیش بینی شده تولید و مصرف انرژی پاک جایگزین انرژی نفت و زغال سنگ و انواع سوخت های فسیلی شود. بیکاری یک میلیارد انسان در سالهای آینده بعلت کاهش نیاز به انجام کارهای فیزیکی و فکری انسانی و افزایش راندمان کار توسط هوش مصنوعی و ماشین آلات خود کنترل توسط دانشمندان پیش بینی می شود!! اکنون سئوال اساسی اینست؛ آیا برای نجات زندگی بشر همزمان با تغییر تکنولوژی و تمدن، شاهد گسترش فقر، نابرابری ها و از بین رفتن عدالت در توزیع متقارن فرصت ها و ثروت ها بر روی این کره خاکی خواهیم بود!
اندیشمندان اقتصادی برای ایجاد عدالت و مبارزه با فقر جهانی، یگانه راه جلوگیری از ریسک های بیکاری و خسارت های مالی وارده به زندگی انسان ها، خانوارها، بنگاه ها، از مدار خارج نشدن چرخش متعارف اقتصاد جهانی را ،اولا : توسعه بنگاه های SMEs و ثانیا: بنیانگذاری اقتصاد مبتنی بر UBI ، درآمد پایه همگانی ( منظور همان یارانه ) پرداخت به بیکاران توسط دولت ها مطرح می نمایند!
توافق ۱۹۰ کشور جهان در پیمانهای کیوتو، پاریس و گلاسکو حاکی از جدیت جامعه جهانی در زمینه تغییر سریع نوع انرژی مصرفی می باشد.
کارشناسان و اساتید جوان مسلط به مباحث انرژی های پاک می گویند : اگر بشر در طول قرن گذشته، وابسته مطلق به استخراج مواد اولیه بعنوان منبع انرژی مصرفی از درون زمین با استخراج نفت، گاز، زغال سنگ بود و سه انقلاب صنعتی در این دوران را طی کرد ، اکنون با آغاز انقلاب چهارم صنعتی، برای بقا تمدن بناچار رو بسوی آسمان، خورشید و اتمسفر زمین می آورد تا از انرژی گرمایشی خورشید و باد، انرژی‌های تجدید پذیر مصرفی خود را تامین کند . آنها به نقش کاربردی عجیب عناصری همچون لیتیوم و سیلیس و پلیمرها و… به عنوان مواد اولیه اصلی در این تحولات بزرگ تمدنی اشاره می کنند!
*کارشناس مطالعات ریسک و بیمه