رمضان یازرلو امروز شنبه در گفتگو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: فوت این هنرمند پیشکسوت موسیقی ترکمن ربطی به کرونا ندارد و بر اثر سکته قلبی بوده است.
وی در پاسخ به گلایه شماری از هنرمندان گلستان از کمتوجهی به آنها و مهجور بودن مرحوم گری در اواخر عمرش گفت: خطر ناشی از کرونا امکان سرکشی از همه هنرمندان را با موانع و محدودیت هایی مواجه کرده است.
وی بیان داشت: از جزییات سرکشی و عیادت مسوولان محلی آق قلا از مرحوم گری اطلاع دقیقی ندارم و باید موضوع را از اداره فرهنگ و ارشاد آن شهرستان پی جویی کنم.
رحیم گری نوازنده دوتار و ساکن روستای خیوه لی از توابع شهرستان آق قلا در استان گلستان پنجشنبه سوم مهر ماه جاری بدلیل عارضه قلبی درگذشت.
گفته میشود مراسم تشییع و تدفین هنرمند فقید موسیقی ترکمن عصر همان روز به سبب مخاطرات ناشی از کرونا با محدودیت و بدون حضور مسوولان محلی برگزار شده است.
به گزارش ایرنا و بر اساس متون تاریخی، موسیقی ترکمن قدمت چند هزار ساله دارد و اکثر مردم جمهوری ترکمنستان، بخش زیادی از ساکنان استان گلستان، جماعتی از شمال خراسان و ساکنان بخشی از شمال افغانستان ترکمن هستند و موسیقی ترکمنی به شکلی از موسیقی اطلاق میشود که در بین اقوام ترکمن ایران، ترکمنستان و افغانستان رواج دارد.
زبان ترکمنی شاخهای از زبانهای اورال – آلتایی در گروه جنوبغرب یا ترکی اوغوزی است و ادبیات قوم ترکمن در قرن دوازدهم هجری قمری با تلاش شاعرانی نظیر نورمحمد عندلیب ، دولتمحمد آزادی و بویژه مختومقلی فراغی دارای ویژگیهای خاص زبان ترکمنی شده و از زبان ادبی ترکی جغتایی متمایز میشود.
به گفته یکی از هنرمندان گلستان؛ ساز اصلی در موسیقی ترکمنی تامدیرا یا دوتار است و در دهه اخیر برخی به اجرای نغمات این موسیقی با سازهای الکترونیک هم روی آوردهاند و در کنار آن از کمانچه نیز در اجرای موسیقی استفاده میشود که خیلیها آن را ساز اصیل ترکمنی نمیدانند و این ساز از هزار و ۵۰۰ سال قبل از افغانستان وارد این موسیقی شده است.
ابراهیم جرجانی با بیان اینکه موسیقی ترکمن ۱۳ پرده دارد و مقام های موسیقی ترکمنی در چهار دستگاه تشنید، قرقلر، مخمّس و نوایی اجرا میشود، اظهار داشت: خوانندگان ترکمن را که اغلب نقالان اشعار مختومقلی هستند، «بخشی» مینامند و در مرحله بالاتر به آنان خلیفه میگویند.
جمعیت ۱.۹ میلیون نفری گلستان مرکب از اقوام، مذاهب و نژادهای مختلف است و دست کم یک سوم از اهالی استان را قوم ترکمن تشکیل میدهند.