به گزارش اقتصاد گستر شمال ترکمنستان با اختصاص ۳۸ درصد از ارزش کل صادرات ایران به خود در این منطقه، اولین مقصد صادراتی کشور است.
معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق تهران در گزارشی با عنوان «مروری بر تجارت ایران آسیای مرکزی»، روند تجارت ایران با کشورهای این منطقه شامل ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان را بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش، تجارت ایران با منطقه آسیای مرکزی طی سالهای اخیر با نوساناتی همراه بوده است. تجارت ایران با این منطقه پس از کاهش در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰، در سال ۲۰۲۱، پس از فروکش کردن همهگیری کووید-۱۹روند صعودی خود را آغاز کرد و در سال ۲۰۲۲، با افزایش هشت درصدی نسبت به سال قبل به حدود ۱.۵ میلیارد دلار رسید. البته دلیل اصلی این رشد، افزایش ۲۶ درصدی واردات از این منطقه در مقابل افزایش سه درصدی صادرات بوده است. همچنین در میان کشورهای منطقه آسیای مرکزی، افزایش ۸۹ درصدی و ۱۰۶ درصدی واردات از دو کشور قزاقستان و تاجیکستان عامل اصلی افزایش واردات از این گروه کشورها در سال ۲۰۲۲ بوده است.
با این حال تراز تجاری ایران با پنج کشور منطقه آسیای مرکزی طی سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ همواره به نفع ایران مثبت بوده و در سال ۲۰۲۱ به بیشترین میزان خود طی این مدت یعنی به رقم ۸۲۶ میلیون دلار رسیده است. در سال ۲۰۲۲ نیز تراز تجاری ایران با منطقه آسیای مرکزی حدود ۳۰ میلیون دلار کاهش یافته و به ۷۹۶ میلیون دلار رسیده است. همچنین در سال ۲۰۲۲ ترکمنستان مهمترین مقصد عمده صادراتی ایران در آسیای مرکزی بوده که ۳۸ درصد از ارزش کل صادرات ایران به این منطقه را به خود اختصاص داده و ازبکستان نیز در مقام دوم قرار دارد.
با این حال، سهم تجارت ایران با منطقه آسیای مرکزی از کل تجارت ایران همچنان بسیار کم است و تنها یک درصد از کل ارزش تجارت ایران را تشکیل میدهد. همچنین در سال ۲۰۲۲ از کل ارزش تجارت کالایی ایران به این منطقه، ۷۷ درصد متعلق به صادرات، معادل ۱.۱ میلیارد دلار، بوده و مابقی، معادل ۳۳۹ میلیون دلار را واردات تشکیل داده است. عمده کالاهای صادراتی ایران به منطقه آسیای مرکزی شامل میلههای آهنی، پلی اتیلن و میوههای خشک است. از سوی دیگر، عمده کالاهای وارداتی ایران از این منطقه شامل پنبه و مخلوطهای گندم است.