گل شیطان چشم باز کرد

به گزارش اقتصاد گستر شمال،فریبرز سیفی از جمله خبرنگارانی است که در خصوص وضعیت هشدار دهنده سنبل آبی گزارش تهیه می کند در ادامه یکی از گزارشهای وی را می خوانیم :آب‌بندان ۴۰ هکتاری روستای آغوزبن بابل که حدود ۴۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری این روستا را آبیاری می کند خاستگاه اصلی شیوع گیاه تهاجمی سنبل آبی در مازندران است که بعد از گذشت چند سال هنوز لایروبی فنی و اصولی در این آب بندان انجام نشد.

این تعلل سبب شد تا این گیاه تهاجمی در آب خوان‌های اطراف این روستا و بیشتر از آن در شهرستان های دیگر این خطه از شمال همانند بابلسر گسترش یابد.

گیاه تهاجمی سنبل آبی که گل های زیبایی دارد و این گل دهی از اواخر اردیبهشت تا اواخر خردادماه ادامه دارد زمینه ای برای حضور گسترده مردم در آب بندان روستای آغوزبن بابل را فراهم می کند.

پیگیری های مستمر اهالی روستای آغوزبن بابل برای لایروبی این آب بندان تاکنون نتیجه بخش نبود و بر اساس آخرین بازدیدهای انجام شده این مهم دوباره به مردادماه سال جاری موکول شد که کارشناسان این فرصت سوزی ها را زمینه ای برای جولان بیشتر سنبل آبی می دانند.

با توجه به این که در شرایط فعلی شیطان آبی محدوده وسیعی از آب بندان ۴۰ هکتاری آغوزبن را در سیطره خود درآورده است اگر لایروبی در این گستره انجام نشد جهش آن چند برابر می شود و گل دهی های زیبای شیطان آبی همانند سال گذشته تعداد زیادی از مسافران و شهروندان مازندران را به این آب بندان می کشاند که این امر خود عاملی اصلی برای گسترش گیاه تهاجمی سنبل آبی به آب خوانهای دیگر مازندران و استانهای همجوار است.

سنبل آبی که در بهار و تابستان به صورت جهشی قلمرو خود را گسترش می دهد، تا جایی که در مدت دو هفته می تواند با جهشی چند برابری سطح آب بندان را در تسخیر کامل خود درآورد.

در زمان حاضر دغدغه جدی شالیکاران منطقه برای سال زراعی جدید است چرا که با فرا رسیدن بهار و جهش های سنگین شیطان آبی در این آب بندان، تامین آب برای ارضی پایین دست با مشکل جدی مواجه خواهد شد.

با توجه به این که قلمرو سنبل آبی از محدوده آب بندان ۴۰ هکتاری آغوزبن بابل عبور کرد و به رودخانه های منتهی به این آب بندان رسید و در شهرستان های دیگر مازندران گسترش یافت هر چه زودتر باید برای مها آن چاره اندیشی شود.

از طرف دیگر با توجه به این که شهرستان بابل با دارا بودن ۲۰۷ آب بندان میزبان بیشترین آب بندان در شهرهای مازندران است اگر این گیاه تهاجمی به دیگر آب بندانهای بزرگ بابل که برخی از آنها بیش از ۱۰۰ هکتار وسعت دارد گسترش یابد به یک بحران جدی تبدیل خواهد شد.

سنبل آبی، گیاهی آبزی با نام علمی Eichhornia crassipes بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و آمازون است و خارج از محدوده بومی خود به عنوان گونه‌ای مهاجم شناخته می‌شود. این گیاه آزادانه در آب شناور است و تا حدود یک متر بالاتر از سطح آب رشد می‌کند.

اندازه برگ‌های سنبل آبی بین ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر است و به صورت شناور روی سطح آب دیده می‌شود. هر ریشه این گیاه بین هشت تا ۱۵ گل می‌دهد که روی سطح آب می‌رویند و معمولا شش گلبرگ دارند که رنگ آنها بین صورتی و بنفش دیده می‌شود.

سنبل آبی رشد بسیار سریعی دارد و هر گیاه هزاران دانه در سال تولید می‌کند که دوام برخی دانه‌ها تا ۲۸ سال هم می‌رسد. همین موضوع باعث می‌شود در برخی مناطق جمعیت این گیاه در ۲ هفته تقریبا ۲ برابر ‌شود.

به علت رشد سریع، تعداد دانه‌های زیاد و زیبایی ظاهری گل‌های این گیاه، به تازگی به عنوان گیاهی زینتی خرید و فروش شده و در منازل کنار گیاهان آپارتمانی دیده می‌شود. سنبل آبی به دمای هوای پایین حساس است و در زمستان دوام نمی‌آورد، اما در تابستان‌ها گل‌های زیبایی می‌دهد و عمر هر گل بین یک تا روز است.

آسیب های انتقال شیطان آبی

در این پیوندکارشناس محیط زیست اظهار کرد: نصب چندین تابلوی هشدار در محدوده این آب بندان یکی از ضرورت های مهم محسوب می شود چون بسیاری از شهروندان از آسیب های انتقال این گیاه بی اطلاع هستند.

رحیم رحیمی افزود: انتقال سنبل آبی به دیگر آب خوانها زمینه ای برای جهش چند برابری این گیاه تهاجمی است که با روشنگری های موثر باید این مهم برای مردم بیان شود.

وی گفت: لایروبی فنی و کارشناسی برای این آب بندان اثر بخش است تا آب به راحتی در ورودی ها و خروجی های این آب بندان برای بهره مندی از اراضی شالیزاری پایین دست است.

این کارشناس محیط زیست تصریح کرد: در شرایط فعلی همه باید تلاش کنند تا اعتبار لایروبی فنی این آب بندان تامین شود تا بدون تغییر کاربری آب بندان لایروبی شود تا نه تنها مشکل شالیکاران منطقه برطرف شود یکی از غنی ترین زیستگاه پرندگان مهاجر هم حفظ شود.

رحیمی اظهار کرد: حضور انبوهی از شهروندان و گردشگران در محدوده آب بندان ۴۰ روستای آغوزبن خطر انتقال این گیاه تهاجمی را به دیگر تالاب های استان بسیار افزایش می دهد.

کارشناس محیط زیست گفت: با توجه به قدرت انتقال و گسترش سنبل آبی اگر این گیاه تهاجمی به دیگر آب بندان ها و تالاب های بزرگ استان گسترش یابد لایروبی آنها نیازمند اعتبارهای بسیار سنگین است.

وی با اشاره به این مطلب که قدرت انتقال این گیاه تهاجی به حدی است که ظرف مدت دو هفته می تواند به دو برابر وضع موجود گسترش یابد، اظهار کرد: بسیاری از شهروندان و مسافران غرق در زیبای گل های سنبل آبی شدند و از خطرهای گسترش آن اطلاعی ندارند.

رحیمی گفت: در سال گذشته با توجه به این که همه گستره این آب بندان مملو از گیاه سنبل آبی شد زیبایی های خاصی ایجاد شد و شهروندان علاقمند بازدید از این آب بندان شدند.

این کارشناس محیط زیست با اشاره به این مطلب که حضور گسترده مردم در محدوده این آب بندان چالش های را برای اهالی روستای آغوزبن ایجاد کرد، اظهار کرد: با توجه به این که از قبل پیش بینی های لازم اتخاذ نشده بود حجم زیادی از زباله ها در محدوده این آب بندان رها شد.

پیگیری ها نتیجه بخش نبود

رحیم رحیمی ادامه داد: اهالی این روستا در چند سال اخیر پیگیری های زیادی برای اجرای لایروبی فنی آب بندان انجام دادند اما نتیجه بخش نبود.

این کارشناس محیط زیست گفت: در این آب بندان ده ها گونه انواع گنجشک ها در فصل های مختلف سال زندگی و تولید مثل می کنند.

رحیمی ادامه داد: در آب بندان ۴۰ هکتاری روستا آغوزبن بابل علاوه بر پرندگان زمستان گذران در فصل بهار و تابستان هم این زیستگاه محلی برای زادآوری چلچله ها و انواع کاکایی ها و دیگر پرندگان است.

به گزارش ایرنا، آب‌ بندان‌ ها که در مازندران «اِندون»، در گلستان «بندسار» و در گیلان «سِل» نامیده می شوند، مهم ترین مخازن ذخیره آب باران و نهرها برای کشاورزی هستند. هر چند که کاهش بارش ها و کم آبی در سال های اخیر سبب شد چهره ای خشک و ترک خورده از بسیاری از آب بندان ها به چشم بیاید، اما نباید از نقش بی توجهی به آب بندان ها و لایروبی و بهسازی نشدن این سازه های بومی شمال کشور در کاهش اثرگذاریشان غافل ماند.

سه استان گیلان، مازندران و گلستان در مجموع ۳۳ هزار هکتار آب ‌بندان دارند که آب مورد نیاز حدود ۱۵۰ هزار هکتار کشتزار این مناطق را تأمین می ‌کند.

بیشترین سهم آب بندان ها از نظر مساحت و تعداد هم مختص به مازندران است. در مازندران نزدیک به ۸۰۰ قطعه آب‌ بندان وجود دارد که مساحت مجموع آنها حدود ۱۷ هزار هکتار است و در مجموع نیز قابلیت ذخیره‌سازی ۳۴۵ میلیون متر مکعب آب را دارند.

در زمان حاضر هر هکتار آب‌بندان قابلیت سیراب کردن پنج هکتار شالیزار را دارد که این اثرگذاری در صورت لایروبی شدن و بهسازی آب بندان تا ۲ برابر افزایش خواهد یافت. به عبارتی بخش مهمی از نیاز آبی کشاورزی در شمال کشور با بهسازی و ترمیم همین سازه های سنتی نگهداری آب برطرف می شود.