آرمان ملی: نهضت ملی مسکن در حالی از سوی دولت کلید خورده و قرار است بر اساس آن وعده ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی محقق شود که دولت برای این طرح تسهیلات ۳۶۰ هزار میلیارد تومانی را به بانکها تکلیف کرده است. فارغ از مشکلات و انتقاداتی که نسبت به نحوه اجرا و تبعات آن در بخش مسکن مطرح است آنچه باعث شده تا اجرای این طرح با اما و اگرهای زیادی همراه شود نحوه محاسبه و میزان اقساط تسهیلات این طرح است در واقع اعلام اقساط ماهانه بیش از ۹ میلیون تومانی آن هم در شرایطی که حقوق دریافتی کارمندان و کارگران که عمده متقاضیان این طرح به شمار میروند ۴٫ ۵ میلیون تومان اساسا اجرا و آینده این طرح را با ابهام مواجه کرده است. موضوعی که اگرچه وزیر مسکن و شهرسازی از پرداخت نیمی از نرخ سود ۱۸ درصدی تسهیلات از سوی دولت برای دهکهای اول تا سوم به همراه تنفس دو ساله بازپرداخت خبر داده و همچنین رستم قاسمی تاکید کرده متقاضیان میتوانند از روش پلکانی در بازپرداخت اقساط استفاده کنند که فشار کمتری را متحمل شوند اما بررسیها از اقساط تسهیلات نشان میدهد در صورتیکه دولت نیمی از نرخ سود را پرداخت کند برای دهکهای پایین اقساط با نرخ سود ۹ درصدی حداقل ۴ میلیون ۳۱۴ هزار تومان خواهد بود و این میزان برای اقساط با نرخ ۱۸ درصد بیش از ۷ میلیون تومان براورد شده است همچنین در صورتیکه متقاضیان از روش پلکانی استفاده کنند در سال اول ماهانه ۶ میلیون ۲۰۰ و در سال هفدهم ۹ میلیون ۹۶۰ هزار تومان باید بپردازند که در مجموع در ازای وام ۴۵۰ میلیون تومانی با یک میلیارد و ۶۲۰ میلیون بپردازند البته قطعا این میزان پرداختی با احتساب تورم حاکم بر اقتصاد که به نظر میرسد مسئولان نیز چندان به کنترل و کاهش آن خوش بین نیستند مبلغ قابل توجی نخواهد بود اما در صورتیکه حقوق کارمندان نیز متناسب با تورم رشد کرده باشد که تجربه سالها نشان داده معمولا سرعت تورم هموراه بالاتر از سرعت رشد دستمزدها بوده است.
روش پلکانی هدیهای برای متقاضیان با تداوم انتقادات نسبت به میزان اقساط تسهیلات ۴۵۰ میلیون تومانی طرح جهش مسکن رستم قاسمی وزیر کار و شهرسازی میگوید: در پرداخت تسهیلات بانکها نگران نیستم، الان هم بانکها موظف شدند ۲۰ درصد مجموع تسهیلات را در اختیار مسکن قرار دهند البته این ۲۰ درصد تسهیلات هم در صنایع پشتیبانی مسکن استفاده خواهد شد. وی اضافه کرد: سود تسهیلاتی که شورای پول و اعتبار برای بانکها در نهضت ملی مسکن مشخص کرده است ۱۸ درصد و اقساط این تسهیلات ۲۰ ساله است که اقساط آن به صورت پلکانی خواهد بود، همچنین طبق مصوبه شورای پول و اعتبار، نرخ سود تسهیلات نهضت ملی مسکن ۱۸ درصد است که دولت برای ۳ دهک نخست درآمدی جامعه، نیمی از این نرخ سود را پرداخت میکند. بنابراین فردی که امروز ۴۵۰ میلیون تومان تسهیلات دریافت میکند طی ۲۰ سال آینده حدود یک و نیم میلیارد تومان پرداخت میکند که پرداخت آن به صورت پلکانی خواهد بود. وزیر راه و شهرسازی افزود: در شورای پول و اعتبار توافق شد که برای تهران ۴۵۰ میلیون تومان، مراکز استانها ۴۰۰ میلیون، شهرها ۳۵۰ میلیون تومان و همچنین برای روستا ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان برای هر واحد تسهیلات در نظر گرفته شود. قاسمی ادامه داد: وی تصریح کرد: پیشبینی میشود فردی که در تهران زندگی میکند اگر ۱۵۰ میلیون تومان آورده خودش باشد حتماً صاحب خانه خواهد شد، چون زمین رایگان است، تمهیدات خوبی با وزارت صمت صورت گرفته تا مصالح به گونهای خریداری شود که تورم کمتر در آن تأثیر داشته باشد، پروانه کار با قیمت ارزان در اختیار قرار میگیرد، سهم هزینه نظام مهندسی کمتر است و همچنین مالیات بسیار کمتری پرداخت میشود.
در خصوص روش اقساط پلکانی محمد حسن علمداری عضو هیاتمدیره بانک عامل بخش مسکن و مدیر اعتبارات این بانک، میگوید: تسهیلات نهضت ملی مسکن در ۴ مدل ۲۵۰، ۳۰۰، ۴۰۰ و ۴۵۰ میلیون تومان برای به ترتیب روستاها و شهرهای کوچک، شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر، کلانهشرها و تهران پرداخت میشود. رقم اقساط این ۴ مدل تسهیلات با احتساب ۳ سال زمان ساخت و ۱۷ سال دوره بازپرداخت (مجموعاً ۲۰ سال) به ترتیب ۴، ۴. ۷، ۶. ۳ و ۷ میلیون تومان است. به گفته علمداری مبلغ اقساط نهضت ملی مسکن در ۴ حالت بازپرداخت ساده با سود ۱۸ درصد، پلکانی با سود ۱۸ درصد ساده، ساده با سود ۹ درصد و پلکانی با سود ۹ درصد خواهد بود. بازپرداخت ۳ برابری در خصوص میزان و روش پلکانی بررسیها نشان میدهد منظور از پرداخت پلکانی اقساط تسهیلات افزایش تدریجی و سالانه مبلغ اقساط است به این صورت که مبلغ اقساط وام در شرایط عادی (مثلا ۷ میلیون تومان در هر ماه) در طول دوره بازپرداخت اقساط که برای وام نهضت ملی مسکن ۲۰ ساله است، توزیع میشود؛ در ماههای سالهای نخست مبلغ این اقساط کمتر و در مقابل، فشار عمده مبلغ اقساط به ماههای سالهای پایانی منتقل میشود. بر این اساس قسط ماهانه وام ۴۵۰ میلیون تومانی با نرخ سود ۱۸ درصد، بازپرداخت ۱۷ ساله و روش اقساط ساده۷ میلیون و ۹۰ هزار تومآنکه این اقساط در صورتیکه با نرخ سود ۹ درصد محاسبه شود به ۴ میلیون و ۳۱۴ هزار تومان کاهش مییابد البته اینکه این تخفیف ۹ درصدی چگونه و با چه شرایطی تخصیص یابد سوالی است هنوز پاسخی به ان داده نشده است. اما در خصوص بازپرداخت اقساط با روش پلکانی برای تسهیلات ۴۵۰ میلیون تومانی که نرخ سود ۱۸ درصد و در بازه ۱۷ ساله محاسبه میشود در سال اول متقاضی ماهانه مبلغ ۶ میلیون و ۲۰۶ هزار تومان باید پرداخت کند که این میزان در سال نهم به ماهانه ۷ میلیون و ۸۶۲ هزار تومان میرسد و در نهایت در سال هفدهام که آخرین سال اقساط است متقاضی باید ماهانه ۹ میلیون ۹۶۰ هزار تومان بپردازد و در این مدت در مجموع یک میلیارد و ۶۲۰ میلیون و ۸۶۳ هزار تومان پرداخت انجام داده که از این مکیزان یک میلیارد و ۱۷۰ میلیون آن سود تسهیلات بوده است.