کیمیا نجفی
مصطفی صفاری، کارشناس بازار سرمایه در خصوص وضعیت بازار سرمایه می‌گوید: اگر تورم انتظاری بالاتر باشد و یا توافق برجام صورت نگیرد جامعه منتظر افزایش سرسام‌آور تورم بوده و حتماً بازار سرمایه رشد خواهد کرد.
بازار سرمایه ابتدای سال ۹۹ در شرایط ایده‌آلی قرار گرفت و رکوردهای بی‌سابقه‌ای را ثبت کرد. در آن زمان داشتن کد بورسی به معنای خوشبختی و شانس بود و سهامداران با فعالیت در این بازار رویای ثروتمند شدن را در سر می‌پروراندند اما روند بازار مثبت نماند و از نیمه دوم مردادماه، شاخص دچار ریزش شد و بازار خروج سرمایه چشمگیری را تجربه کرد. از آن پس بازار علاوه‌بر رکوردهای بی‌سابقه، اعتماد سهامداران را نیز از دست داد و تا کنون هم نتوانسته آن اعتماد از دست رفته را به دست بیاورد. در این میان برخی‌ها معتقدند که بازار دیگر نمی‌تواند همانند سال ۹۹ رشد شاخص و در کنار آن اعتماد جامعه را داشته باشد. این در حالی است که عده‌ای بر این باورند که بازار پتانسیل رشد و جلب اعتماد سرمایه‌گذاران را دارد. حسن کاظم‌زاده، کارشناس بازار سرمایه بر این باور است که هرچند به دلیل اخذ برخی تصمیمات اعتماد به بازار سرمایه از میان رفته است، اما پتانسلی رشد در این بازار وجود دارد و احتما دارد شاخص در نیمه دوم سال از سقف سال ۱۳۹۹ نیز عبور کند. وی در گفت‌وگو با ایسنا درمورد وضعیت بازار سرمایه گفته است: «با توجه به اینکه انتظار می‌رفت قیمت‌های جهانی تثبیت شود، نرخ دلار کمی رشد پیدا کند و فصل مجامع نیز نزدیک است، برآوردها حاکی از آن بود که بازار وضعیت مثبت‌تری داشته باشد زیرا قیمت سهم‌ها همچنان در مقایسه با سایر بازارهای مالی رقیب جذاب‌تر است. اما عدم اطمینان نسبت به سیاست‌های کنترلی مخصوصا دخالت در نرخ فروش شرکت‌ها، وضع عوارض مختلف، هزینه‌های شرکت‌ها مانند مالیات و عوارض صادرات و… باعث بدبینی سهامداران نسبت به بازار شده است. به طوریکه با وجود آنکه پتانسیل رشد ۳۰ تا ۴۰ درصدی در بازار نهفته است، حتی افرادی که حرفه‌ای هستند ناامید شده‌اند.»
این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه پتانسیل رشد در بازار سرمایه وجود دارد، اظهار کرد: «با توجه به وجود این پتانسیل بازار رشد خواهد کرد. البته فراز و نشیب دارد اما هرچقدر هم بی اعتمادی وجود داشته باشد رشدی که ناشی از تغییرات فاکتور اقتصادی است روی بازار تاثیر می‌گذارد اما به مرور و با نوسان و تاخیر زمانی.»
امید برای بهبود وضعیت بازار سرمایه
غلامرضا سلامی، کارشناس بازار سرمایه نیز در خصوص وضعیت بازار بورس به «ابتکار» گفت: اکنون وضعیت شرکت‌ها به نسبت قبل بهتر شده است و این امید وجود دارد که آینده بهتری در انتظار بازار سرمایه باشد اما چند مسئله تاثیرگذار وجود دارد که باید آنها را مورد توجه قرار بدهیم. اولین مسئله این است که رشد بازار سرمایه تابع تورم است به عبارت روشن‌تر اگر تورم انتظاری بالاتر باشد و یا توافق برجام صورت نگیرد جامعه منتظر افزایش سرسام‌آور تورم بوده و حتماً بازار سرمایه رشد خواهد کرد.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به عوامل موثر در رشد واقعی شاخص بورس اظهار کرد: آنچه باعث رشد واقعی بازار سرمایه می‌شود رشد اقتصادی کشور است یعنی اگر ما می‌خواهیم بازار سرمایه رشد داشته باشد باید رشد اقتصادی در کشور بالا برود برای رشد بازار سرمایه باید تولید شرکت‌ها و سوددهی آنها افزایش یابد. این در حالی است که روند سرمایه‌گذاری مناسبی وجود ندارد به گونه‌ای که رشد سرمایه‌گذاری در اکثر صنایع منفی است از سوی دیگر در اقتصاد نیز رشد نداشته‌ایم بنابراین از لحاظ اقتصادی هیچ دلیلی برای رشد بازار سرمایه وجود ندارد مگر این که تحولی در تولید، بهره‌وری و سرمایه‌گذاری رخ دهد.
اگر برجام به نتیجه نرسد، بازار سرمایه شاهد رشد کاذب خواهد بود
سلامی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با بررسی روند بازار ادامه داد: اگر برجام تصویب نشود، سیاست‌های اشتباه دولت تکرار شود و پیش‌بینی‌ها برای افزایش تورم باشد قطعاً متناسب با آن بازار سرمایه رشد خواهد کرد اما این یک رشد کاذب خواهد بود.
راهی برای بازگشت اعتماد
وی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان اعتماد سرمایه‌گذاران را دوباره جلب کرد، گفت: شفافیت مهم‌ترین مسئله برای بازگشت اعتماد به بازار سرمایه است به عبارتی روشن‌تر ما در بازار سرمایه هرچه بیشتر شفاف عمل کنیم، هر قدر که اطلاعات مربوط به شرکت‌ها شفاف‌تر منتشر شود، رانت اطلاعاتی وجود نداشته باشد و عده‌ای از این رانت‌های اطلاعاتی استفاده نکنند در کوتاه‌مدت می‌تواند اعتماد از دست‌رفته سهامداران را جلب کند. این کارشناس بازار سرمایه افزود: مسئله بعدی که در بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران موثر است این خواهد بود که نباید توقع زیادی از بازار سرمایه ایجاد کرد. هنگامی که انتظارات زیادی از بازار سرمایه ایجاد می‌کنند مردم به دنبال سود‌هایی مثل سال ۹۹ خواهند بود و می‌خواهند یک ساله سرمایه‌شان چندین برابر شود بنابراین باید یک انتظار غیر واقعی در بازار ایجاد کرد.