یکی از مباحث مهم اقتصادی که در جریان توافقات برجام مطرح شده بود، موضوع تسهیل روابط بانکی، ایجاد شعب بانک های ایرانی در خارج کشور، همچنین فعالیت بانک های خارجی در ایران، برقراری روابط کارگزاری، توافق بر سر تامین مالی پروژه ها، فاینانس و … بود. با این حال، در دوران پسابرجام، توافقات بانکی در سطحی که پیش بینی می شد و لازم بود شکل نگرفت.
کارشناسان مسائل بانکی و مسئولان این عرصه می گویند نگرانی بانک های خارجی از تحریم های آمریکا، روشن نبودن وضعیت صورت های مالی برخی بانک های ایرانی، به روز نبودن استانداردهای بین الملی، FATF و موضوعاتی از این دست باعث شد تا چالش هایی در مسیر برقراری روابط بانکی ایران با سایر کشورها ایجاد شود. در عین حال، اقدامات بسیار محتاطانه برخی بانک های خارجی و اتلاف وقت نیز باعث شد تا شکل گیری روابط بانکی به مشکل برخورد کند.
مذاکرات جدید ایران و اروپا
پیگیری ها و مذاکرات مقامات سیاسی و اقتصادی ایران با بانک های خارجی و رفت و آمدها نیز چندان کارساز نبود. با این حال، روابطی در سطح کارگزاری با برخی بانک ها شکل گرفت و مراودات جدیدی نیز پس از توافقات برجام صورت پذیرفت. حال با خروج آمریکا از برجام، مذاکرات جدیدی بین مقامات مسئول ایرانی با طرف های اروپایی در جریان است تا در صورت انجام توافقات جدید، احتمالا دریچه تازه ای به روی روابط بانکی ایران و اروپا باز شود.
از آنسو اقدامات موثری نیز از سوی بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور در یکی دو سال اخیر به منظور انجام برخی بروزرسانی ها و شفاف سازی در عملکرد بانک ها، تشدید نظارت بر نظام بانکی و … صورت گرفته است. پیش از این، مقامات بانک مرکزی عنوان کرده بودند یکی از مهم ترین پیش نیازهای برقراری روابط بانکی خارجی اجرای ارز تک نرخی است که می توان گفت این مهم به نوعی از مدتی پیش عملیاتی شده است.
روابط بانکی فعلا مشکلی ندارد
محمد بیگدلی در گفتگو با خبرنگار ما در خصوص روابط بانکی کشور و فعالیت شعب خارجی بانک ها پس از خروج آمریکا از برجام با اشاره به اینکه در حال حاضر مشکل خاصی در این زمینه وجود ندارد، گفت: ممکن است در ماه های آینده اندکی مشکلات در این زمینه بیشتر شود.
مدیر عامل بانک ملت اظهارداشت: در عین حال، شعب خارجی بانک ملت مشغول فعالیت و خدمات رسانی هستند. البته اگر اروپا در برجام بماند، بانک های کوچکی که با ایران مشغول فعالیت هستند به همکاری ادامه خواهند داد ولی اگر ایران در مذاکرات جدید با اروپا به نتیجه نرسد، شرایط کار سخت تر خواهد شد و احتمالا امکان ادامه همکاری با بانک های کوچک اروپایی نیز وجود نخواهد داشت.
بیگدلی ادامه داد: به صورت کلی با به نتیجه رسیدن مذاکرات با اروپا، فعالیت بانک ها ادامه می یابد و می توان از این طریق نیازها و مشکلات موجود را نیز حل کرد.