به گفته کارشناسان، نظام مالیاتی ایران درگیر مشکلاتی است که باید برای رفع آنها چاره‌اندیشی شود. عدم وجود عدالت در روند مالیات ستانی، دسترسی نداشتن به اطلاعات مودیان و ناچیز بودن درآمدهای مالیاتی دولت تنها بخشی از مشکلات است.
کارشناسان بر اصلاح نظام مالیاتی کشور تاکید دارند، البته اخیراً قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان به اجرایی شده است که می‌تواند بخشی از مشکلات را حل کند.
بر اساس قانون دستگاه‌های کارت‌خوان به سامانه مودیان متصل می‌شوند و تراکنش‌های مالی افراد مبنایی برای مالیات دهی آنها خواهد بود. از سوی دیگر، سامانه مودیان به اطلاعاتی دسترسی پیدا می‌کند که زمینه را برای مالیات ستانی عادلانه و مقابله با فعالیت‌های سوداگرانه در کشور فراهم خواهد کرد.
از جمله مزایای راه‌اندازی سامانه مودیان می‌توان به مواردی همچون افزایش رضایت مودیان از طریق بهبود ارائه خدمات الکترونیکی و تسهیل تعامل آنها با سازمان مالیاتی کشور، تکریم مودیان، تحقق عدالت مالیاتی، تبادل اطلاعات به‌صورت کارآمد و امن و افزایش سطح تمکین مالیاتی از طریق هوشمندسازی روش‌های تشخیص و محاسبه مالیات اشاره کرد.
حسن نوروزی، عضو هیات رییسه کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس یازدهم در گفت‌وگو با ایرنا، در خصوص مزایای راه‌اندازی سامانه مودیان مالیاتی، اظهار کرد: امروز فرودگاه مهرآباد ۲۲ هزار کارمند دارد، درحالی‌که نظام مالیاتی کشور در استان تهران هزار کارمند ندارد. ما به نیروهای کاربلد، منضبط، منتخب و حرفه‌ای در نظام مالیاتی کشور نیاز داریم.
وی افزود: در وهله نخست ما باید نظام مالیاتی‌ای در اختیار داشته باشیم که از بهترین، خبره‌ترین، عالم‌ترین، حقوق‌دان‌ترین و مومن‌ترین نیروها بهره‌مند باشد. باید نیروهایی را جذب کنیم که تحصیلاتشان در زمینه حسابداری، حقوق و دیگر رشته‌های موردنیاز در سازمان مالیاتی کشور باشد.
این نماینده مجلس ادامه داد: متأسفانه الان در نظام مالیاتی کشور با یک جریان در هم ریخته و فشل روبرو هستیم که باید سامان داده شود. مثلاً در ابتدا به صورت شفاف مسائل را به اطلاع مودیان نمی‌رسانیم و بعد آنها را جریمه می‌کنیم. عدالت در نظام مالیات گیری کشور وجود ندارد. از برخی مودیان مالیات اخذ نمی‌شود و برخی ده برابر مالیات می‌دهند و عده‌ای فرار مالیاتی دارند.
نوروزی تاکید کرد: برای رفع این مشکلات نیاز است نظام مالیاتی ایران یک اصلاح اساسی را تجربه کند و با بهره‌گیری از افراد متخصص و کاربلد به سمت اخذ مالیات عادلانه گام برداریم.
وی خاطرنشان کرد: باید طوری نظام مالیاتی کشور سامان بیاید که افراد برای دادن مالیات انگیزه داشته باشند و خودخواسته مالیاتشان را پرداخت کنند. الان برخی افراد که می‌توانند ارتباطاتی برقرار کنند و از دادن مالیات طفره می‌روند و افرادی که ارتباطاتی ندارند، مالیات می‌دهند. این شرایط باعث می‌شود که مردم دیدگاه بدی نسبت به مالیات دهی داشته باشند.
عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس با تاکید بر اینکه باید با سامان دادن نظام مالیاتی، شرایط را بهبود ببخشیم، گفت تا کنون از تولیدکننده مالیات اخذ کرده‌ایم که این صحیحی نیست. باید خریدار نهایی مالیات بپردازد. مالیات گیری از تولیدکنندگان به تعطیلی کارخانه‌ها منجر می‌شود و شکوفایی اقتصادی در کشور از بین می‌رود.
نوروزی اضافه کرد: به طور مثال در ارتباط با کالایی مثل مبل، ما نباید از پارچه‌فروش، چوب بر یا کارخانه تولیدکننده مالیات بگیریم، بلکه مالیات را باید فروشنده به‌عنوان بهره‌بردار نهایی بپردازد.
وی اظهار داشت: سامانه مودیان می‌تواند در این زمینه به کمک ما بیاید. نظر ما این است که نباید از مراجع مختلف مالیات بگیریم، بلکه با اتصال پایانه‌های فروشگاهی به سامانه مودیان فقط فروشنده مالیات بپردازد. همچنین از طریق اشراف این سامانه به اطلاعات مودیان می‌توانیم نظام مالیاتی را عادلانه‌تر کنیم.
عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس گفت: باید کاری کنیم که تولیدکننده و صنعتگرمان تقویت شود، نه اینکه با مالیات گیری ناعادلانه و نادرست مانند ممیز محوری تولیدکننده را فلج کنیم. مالیات باید در مرحله آخر و در قسمت فروش اخذ شود. مردم باید به‌عنوان استفاده‌کنندگان نهایی مالیات بپردازند.
نوروزی بیان کرد: سامانه مودیان به‌خاطر دسترسی به اطلاعات مودیان بستری برای اخذ هوشمند و درست مالیات فراهم می‌کند و می‌توانیم با کارهای واسطه‌ای و مخرب در اقتصاد نیز مقابله کنیم. اخذ مالیات از تولیدکنندگان علاوه بر اینکه برای آنها مشکل به وجود می‌آورد و کشور را از رونق اقتصادی دور می‌کند، سبب گرانی کالاها نیز می‌شود.
وی در پایان گفت: منبع اصلی درآمد پایدار دولت باید مالیات باشد، نه اینکه از منابعی مانند فروش نفت، گاز و… که به آیندگان هم تعلق دارد، استفاده کنیم. اصلاح نظام مالیات گیری باید در دستور کار قرار بگیرد تا از عواید آن برای اداره کشور استفاده شود.
منبع: ایرنا