مازندران با برخورداری از خط ساحلی گسترده و پتانسیل‌های طبیعی منحصربه‌فرد، یکی از قطب‌های اصلی جذب گردشگر در شمال کشور محسوب می‌شود. سالانه میلیون‌ها مسافر با هدف بهره‌مندی از امکانات ساحلی و تفریحی به این مناطق سفر می‌کنند؛ با این حال، تضاد عمیقی میان حجم بالای تردد گردشگران و سطح کیفی زیرساخت‌های موجود به چشم می‌خورد.
نداشتن توجه کافی به توسعه اصولی و سرمایه‌گذاری هوشمندانه در پهنه ساحلی غرب مازندران، نه تنها از ظرفیت های اقتصادی این منطقه باز می‌دارد، بلکه تجربه‌ای نامطلوب برای مسافران رقم زده است که می‌تواند در بلندمدت به کاهش جذابیت این منطقه برای گردشگری داخلی و خارجی منجر شود.
با توجه به تغییر الگوهای رفتاری مسافران و تمایل آن‌ها به تجربه‌های متفاوت، سواحل غرب مازندران اکنون در یک نقطه عطف قرار دارند، جایی که یا باید با سرمایه‌گذاری هوشمندانه به سمت مدرن‌سازی حرکت کنند و یا با تکیه بر مدیریت سنتی، فرصت‌های اقتصادی خود را از دست بدهند.
از منظر آماری، سالانه بیش از ۱۰ میلیون گردشگر از سراسر کشور به سواحل استان مازندران سفر می‌کنند که بخش قابل توجهی از این حجم تردد، در مناطق ساحلی غرب استان متمرکز است. بر اساس برآوردهای تقریبی، در روزهای اوج سفر، تراکم جمعیت در سواحل غرب مازندران می‌تواند تا پنج برابر ظرفیت تحمل معمول منطقه افزایش یابد.
با این حال، میزان درآمدزایی حاصل از این حجم از تردد، با توجه به کمبود امکانات اقامتی و تفریحی، بسیار کمتر از حد انتظار است. این یعنی ما با پدیده‌ای به نام “گردشگری گذری” مواجه هستیم، مسافری که بدون اقامت و صرف هزینه‌های جانبی در منطقه، تنها برای چند ساعت از ساحل استفاده کرده و سپس منطقه را ترک می‌کند.
این حجم از تردد بدون پشتوانه زیرساختی، فشار مضاعفی بر محیط زیست و منابع شهری منطقه وارد می‌کند. بی‌توجهی به ظرفیت‌های اکولوژیک در کنار توسعه بی‌رویه، باعث شده است که پتانسیل‌های طبیعی منطقه به مرور آسیب ببینند. در واقع، بحران فعلی تنها مربوط به کمبود امکانات رفاهی نیست، بلکه مربوط به مدیریت ناشی از نبود برنامه‌ریزی جامع برای بهره‌برداری از این پهنه ساحلی است.
در حالی که گردشگران به دنبال تجربه‌های نوین هستند، واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که بسیاری از سواحل غرب مازندران فاقد حداقل استانداردهای ایمنی و بهداشتی هستند. نبود مسیرهای پیاده‌روی منظم، کمبود مراکز تفریحی آبی و نبود سامانه های نجات‌بان حرفه‌ای، از جمله مشکلاتی است که کیفیت سفر را به شدت کاهش داده است. این موضوع نه تنها باعث کاهش زمان اقامت مسافران می‌شود، بلکه می‌تواند برند گردشگری منطقه را در سطح ملی و بین‌المللی آسیب بزند.
از سوی دیگر، اقتصاد محلی که بیشترین سود را از توسعه گردشگری می‌برد، در حال حاضر در وضعیت رکود نسبی قرار دارد. بسیاری از فرصت‌های شغلی که می‌توانست از طریق توسعه ساحلی ایجاد شود، به دلیل نبود زیرساخت‌های جذاب برای سرمایه‌گذاران، نادیده گرفته شده‌اند. این یعنی ظرفیت های اقتصادی منطقه، همچنان در حالت “خفته” باقی مانده و تنها به صورت درآمدهای پراکنده و گذری دیده می‌شود.
بنابراین، پرسش اصلی که همواره در میان فعالان حوزه گردشگری و سیاست‌گذاران مطرح است، این است که آیا سواحل غرب مازندران ظرفیت پذیرش سرمایه‌گذاری‌های کلان را دارند و این سرمایه‌گذاری‌ها باید دقیقاً بر چه محورهایی تمرکز کنند؟
فقر سواحل غرب مازندران
غرب مازندران از نور تا رامسر هر ساله میزبان حجم زیادی از گردشگران سراسر کشور است. طبیعت بکر، آب و هوای معتدل و دسترسی آسان از طریق جاده‌های اصلی، این منطقه را به یکی از مقاصد اصلی سفر در ایران تبدیل کرده است. با این حال، آنگونه که باید از این ظرفیت های بزرگ برای رونق اقتصادی و اشتغال‌زایی استفاده نشده است.
سواحل غرب مازندران به رغم استقبال بی‌نظیر مسافران، از حداقل امکانات تفریحی و رفاهی مدرن بی‌بهره هستند. در حالی که سواحل جنوبی کشور مملو از مراکز تفریحی مدرن، پارک‌های آبی، کلوپ‌های ورزشی و تفریحات متنوع است، سواحل شمالی اغلب با سرویس‌های بهداشتی محدود، نبود سایه‌بان‌های استاندارد و فقدان هرگونه برنامه تفریحی سازمان‌یافته روبرو هستند.
این شکاف عمیق بین ظرفیت و وضعیت موجود، نه تنها نارضایتی گردشگران را به دنبال داشته، بلکه فرصت‌های بزرگ اقتصادی را نیز از دسترس مردم محلی دور کرده است. بسیاری از مسافران که تجربه سفر به سواحل جنوب را دارند، از نبود سرمایه‌گذاری‌های مشابه در شمال ابراز تأسف می‌کنند و معتقدند که این منطقه می‌تواند به یکی از قطب‌های گردشگری ساحلی کشور تبدیل شود.