سرویس اجتماعی اقتصاد شمال ،از دیرباز تاکنون همه انسانها برای برطرف کردن نیازهای مختلف و متنوع خود، ناگریز به برقراری ارتباط با دیگران بودهاند. این نیاز در دنیای امروز ما که جهان ارتباطات نیز نام دارد، به صورت کاری غیر قابل اجتناب و عادی درآمده است. ما با دیگران درباره خواستهها، نیازها، احساسات و آنچه که در پیرامونمان میگذرد به بحث و گفتگو میپردازیم. صحبت کردن با افراد خانواده، دوستان و همکاران از الزامات و شیرینیهای زندگی بشری است. اما متأسفانه گاهی این گفتگوها افراد را به بیراهه میکشاند، از مسیر اصلی خارج و به روابط میان فردی صدمه وارد میکند.
عدهای از افراد بنا به دلایل گوناگون به فضولی در زندگی دیگران و اظهار نظر درباره همه رفتارها و مسائل زندگی آشنایانشان یا به قول معروف “خاله زنک بازی” علاقه بسیار زیادی دارند.
** سرایت خالهزنکی به مردان
در گذشته بسیاری از زنان برای اینکه سرگرم شوند در کوچههای باریک و قدیمی دورهم جمع میشدند، سبزی پاک میکردند، رفتوآمد افراد در محله را زیر نظر میگرفتند؛ سپس با وسواس خاصی روابط و زندگی آدمهای دوروبرشان را با سؤالاتی مثل ” دیدی چکار کرد؟!” و یا ” چطور توانست اینکار را بکند؟!” زیر سؤال میبردند. در گذشتههای نه چندان دور این کار مختص زنان خانهدار و بیکار بود، اما امروزه با تغییر سبک زندگی و گسترش شیوههای جدید ارتباطی، خالهزنک بازی هم نسبت به گذشته تغییر کرده است.
در حال حاضر این مسأله دیگر مخصوص زنان نیست. بسیاری از مردان هم این صفت زنانه را دارا هستند. بعضی از زنان و مردان در محل کار یا تحصیل خود به جای تمرکز روی کاری که به آنها محول شده، روابط همکارانشان را زیر ذرهبین میگیرند و حدس و گمانهایی که از مشاهدات خود میزنند را در دورهمیهایشان با صدای بلند و یا در گوشها با صدای آهسته و با آب و تاب فراوان برای یکدیگر بیان میکنند. از منظر روان شناسان بدگویی و سرک کشیدن در زندگی افراد نشاندهنده حسادت نسبت به فرد مورد نظر و کمبود در زندگی فرد بدگو است. علی 28 ساله کاردان حسابداری میگوید: زمانی که سمتم در محل کار ارتقا پیدا کرد، رفتار دوستانم دیگر مثل سابق نبود. آنها از هر کار و رفتارم پنهانی ایراد میگرفتند. زمانی که این صحبتها به گوشم رسید، از آنها و حرفهایشان ناراحت شدم.
** خالهزنکان تلگرامی و باسواد
همه ادیان به خصوص دین مقدس اسلام ، بدگویان و غیبت کنندگان را مورد سرزنش قرار میدهد. اما پارهای افراد اینکار ناشایست را از پدر و مادرشان که سواد و اطلاعات اندکی داشته، یاد گرفتهاند و از عواقب و پیامدهای اینکار آگاه نیستند. آنها امروزه با وجود اینکه کتاب میخوانند و سواد دارند، نه تنها اینکار را ترک نکردهاند، بلکه از طریق نرمافزارهای رایگان مختلف از جمله تلگرام و واتسآپ، غیبت و فضولی کردن را با سهولت بیشتری نیز انجام میدهند. البته از دیگر دلایل پشت سر دیگران حرف زدن ، رودربایستی و ناتوانی افراد در صحبتهای رودررو است ؛ هنگامیکه مردم به راحتی نتوانند نظرشان را بیان کنند ناخودآگاه حرفها را پشتپرده میبرند و از این طریق خود را آرام میکنند. این دسته از افراد با اینکار از زندگی خود و خانوادهشان غافل میشوند و تمام حواس و تمرکز را بر روی زندگی دیگران جمع میکنند و اعتماد و صمیمیت میان خود و آشنایان را از بین میبرند و با تهمت های خود، آنها را در زندگی دچار مشکل میکنند. آنها با کاری که شاید به نظرشان بسیار ساده و عادی باشد، سلامت و روان جامعه را به خطر میاندازند. سارا، 23 ساله، کارشناس ارتباطات درباره خالهزنک بازی و دوستانش میگوید: یکی از دوستانم که اصلا از او توقع نداشتم در برخی جمعها پشت سرم تهمتهای نادرستی را به من نسبت داده بود وقتی از این موضوع مطلع شدم، رابطهام را با او قطع کردم. دکتر ربابه غفارتبریزی، روانشناس، درباره کسانی که پشتسر دیگران حرف میزنند، با صراحت میگوید: بسیاری از افراد میخواهند صفتهایی را که خودشان دارند به دیگران نسبت دهند و یا زمانی که شرایط قاطعانه و آزادانه صحبت کردن را ندارند، به غیبت کردن روی میآورند.
** وقتی برای دیگران قاضی میشویم!
گاهی برخی از ما در روابط میان فردی خود با دیگران بدون هیچ حساسیت و توجهی بنا به دلایل مختلف مثل سرگرمی، حسادت، فرافکنی و ترس از افراد پاهایمان را از محدوده و مرزی که باید رعایت کنیم، فراتر میگذاریم و در زندگی شخصی و حریم خصوصی دیگران بدون اجازه وارد میشویم و با توجه به اطلاعات اندکی که به دست میآوریم، حدس میزنیم و گمان میکنیم و آن اطلاعات را در جمعهایی که به غیبت و فضولی تمایل دارند، با علاقه و اشتیاق میگوییم و سپس دسته جمعی زندگی فرد مورد نظر را تحلیل میکنیم و زندگی افراد را با صحبتهای نابجا و ناروای خود تحت تأثیر قرار میدهیم. بعضی از ما برای اشتباهات خود همواره وکیل و برای اشتباهات دیگران قاضی هستیم.به نظر می رسداگر کمی تأمل و سبک سنگین کنیم ،ارزش دوستیها و باهم بودنها را بسیار بالاتر از صحبتهای لحظهای می یابیم.
منبع:دکتر سلام