موضوع استفاده از معافیت های مالیاتی فعالان اقتصادی مستقر در مناطق آزاد تجاری کشور با هدف حمایت از شکل گیری اشتغال و تولید در بخش های مختلف کشور و همچنین ایجاد رونق در فعالیت های اقتصای مناطق آزاد مطرح و پیگیری می شود، با این حال نحوه اعمال معافیت ها و احتمال برخی سوء استفاده ها در این بخش همواره وجود داشته است.
شکل گیری شرکت های صوری و کاغذی در مناطق آزاد و فعالیت پنهان در سرزمین اصلی و همچنین دورزدن قوانین برای استفاده از معافیت های مالیاتی؛ از موضوعاتی است که درباره فعالیت های اقتصادی مناطق آزاد کشور مطرح است.
از سویی موضوع گسترش مناطق آزاد و ایجاد مناطق جدید که در دستور کار دولت قرار دارد، اهمیت اجرای دقیق قوانین مالیاتی در راستای تحقق عدالت مالیاتی را بیش از گذشته کرده است.
معافیت مالیاتی به شرط ارایه اظهارنامه
چندی پیش سیدکامل تقوی نژاد؛ رییس کل سازمان امور مالیاتی در گفتگو با خبرنگار ایبِنا، گفت: اعمال معافیت مالیاتی در مناطق آزاد منوط به ارایه اظهارنامه است و در غیر اینصورت امکان ارایه معافیت ها وجود ندارد.
معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اینکه مسئولان مناطق آزاد در این زمینه کمک کردند که سازمان بتواند در مناطق مستقر، اقدام به دریافت اظهارنامه کند، اظهارداشت: به صورت کلی فعالان اقتصادی در مناطق آزاد مورد رصد قرار می گیرند.
لایحه جدید مالیاتی دولت
به تازگی نیز دولت طرحی را با عنوان مالیات بر درآمد و دارایی فعالان اتقتصادی در مناطق آزاد تجاری – صنعتی تقدیم مجلس کرده که در مقدمه توجیهی آن آورده است: نظر به اینکه مطابق ماده (۱۳) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۲- اشخاص حقیقی و حقوقی که در مناطق آزاد تجاری – صنعتی به انواع فعالیت های اقتصای اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصای در مناطق مذکور از تاریخ بهره برداری مندرج در مجوز به مدت ۲۰ سال ازپرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیات های مستقیم معاف بوده و پس از انقضای ۲۰ سال تابع مقررات مالیاتی خواهند بود که با پیشنهاد هیات وزیران به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید و با عنایت به گذشت مدت یاد شده و به منظور وضع مقررات مالیاتی نسبت به اشخاص مشمول، لایحه مالیات بر درآمد فعالان اقتصادی در مناطق آزاد تجاری – صنعتی برای طی تشریفات قانونی ارایه می شود.
در ماده واحده قانون مصوب سال ۱۳۷۲ و اصلاحات بعدی آن آمده است: پس از انقضای معافیت یادشده، در سال اول معادل ۲۰ درصد نرخ های مالیاتی سرزمین اصلی و در سال های بعد با افزایش سالانه ۲۰ درصد به نحوی که در سال پنجم به بعد به نرخ مقرر در سرزمین اصلی مشمول مالیات خواهد بود.
در بند دو لایحه مالیات بر درآمد فعالان اقتصادی در مناطق آزاد نیز مطرح شده که درآمد مشمول مالیات ابرازی اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از فعالیت های زیر که در منطقه انجام می شود، علاوه بر معافیت مالیاتی در سایر قوانین مربوط به رعایت بند (۱)، مشمول ۳۰ درصد تخفیف در نرخ مالیاتی است:
الف- فعالیت های تولیدی و معدنی داری پروانه بهره برداری از سوی مراجع قانونی ذیربط
ب- فعالیت های دانش بنیان دارای مجوز از معاونت علمی و فناوری رییس جمهور
پ- فعالیت های گردشگری و ارایه خدمات هتل ها و مراکز اقامتی گردشگری دارای پروانه بهره برداری از سوی مراجع قانونی ذیربط
ت- فعالیت در زمینه طرح های زیرساختی احداث فرودگاه ها، بنادر، جاده های مواصلاتی، تاسیسات آب، برق، گاز و فاضلاب و مخابرات شهرها و روستاهای واقع در مناطق آزاد تجاری – صنعتی
