ناظر بازار کیست؟

سهامداران بازار سرمایه همچون سایر سرمایه گذاران پیش از سرمایه گذاری باید مجموعه ای از آموزش ها را فرا بگیرند. این روزها فعالیت در بورس بیش از هر زمان دیگری به دغدغه گروهی از افراد تبدیل شده است، به همین دلیل  قصد داریم شما را با یکی از مفاهیم بازار سرمایه آشنا کنیم.

یکی از وظایف ناظر بازار این است که اطلاعات با اهمیت شرکت های بورسی و فرابورسی اعم از گزارشات و آمار تولید و فروش، صورت‌های مالی فصلی، شفاف سازی‌های قیمتی، آگهی‌های مجامع شرکت‌ها و… را به سهامداران آن شرکت اطلاع دهد. ناظر بازار این اطلاعات را در قالب پیامی به نام پیام ناظر بازار در اختیار سهامداران قرار می دهد.

تاریخچه پیدایش ناظر بازار

طبق قانون سال ۱۳۴۶، سازمان کارگزاران بورس، وظیفه گرداندن امور مربوط به بازار بورس را بر عهده داشت. بعد از آن در سال ۱۳۸۴ قوانینی تصویب شد که عملیات نظارت از اجرا جدا شد و سازمان بورس اوراق بهادار رسما به عنوان ناظر بازار شروع به کار کرد و وظیفه نظارت بازار را بر عهده گرفت.

ناظر بازار چه نقشی در معاملات ایفا می کند؟

تمامی اطلاعات مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورس ایران، از طریق سامانه کدال به اطلاع سهامداران می رسد. سازمان بورس به عنوان نهاد نظارتی بر صحت و درستی این اطلاعات نظارت دارد و در صورتی که اطلاعات منتشر شده با اطلاعات واقعی مغایرت داشته باشد، با شرکت مربوطه برخورد کرده و نماد شرکت را متوقف می کند و تا زمانی که شفاف سازی صورت نگیرد اجازه معامله به سهم را نمی دهد.

وظایف ناظر بازار:

بعد از انتشار اطلاعات با اهمیت نماد مربوطه را متوقف می کند.

پس از منتشر شدن اطلاعات مربوط به شرکت زمان بازگشایی سهم را اعلام می کند.

ناظر بازار این اطلاعات را در قالب پیامی به نام پیام ناظر بازار در اختیار سهامداران قرار می دهد.

به طور کلی اطلاع رسانی در بورس از طریق پیغام های ناظر بازار به گوش سهامداران می رسد. اطلاع رسانی در خصوص توقف سهم، بازگشایی سهم، ساعت بازگشایی، نوع بازگشایی که می تواند به صورت حراج پیوسته و ناپیوسته باشد، دلیل توقف سهم و غیره از طریق پیام ناظر بازار به سهامداران منتقل می شود.

نحوه دسترسی به اطلاعات پیام ناظر بازار چگونه است؟

پیام ناظر بازار را از کجا ببینیم. برای مطلع شدن از پیغام های ناظر بازار چندین روش وجود دارد:

۱. شما می توانید وارد سامانه tsetmc.com شوید و برای اطلاع از پیغام های ناظر بازار مربوط به یک سهم خاص نام آن سهم را در قسمت ذره بین وارد کنید. (مانند شکل زیر):

در صفحه ای که باز می شوید روی قسمت پیام ناظر بازار کلیک کنید:

همچنین شما می توانید در صفحه نماد مربوطه روی اعلان «پیام جدید ناظر بازار» کلیک کنید و ۵ پیام آخر ناظر بازار در مرود آن نماد را مشاهده کنید.

روش دوم: شما می توانید وارد سامانه معاملاتی خود شوید و در آنجا در قسمت پیام های ناظر بازار از آخرین اطلاعات شرکت ها باخبر شوید:

اگر از نرم افزارهای معاملاتی مانند ایزی تریدر، آسا تریدر، رایان همراه و هر نرم افزار معاملاتی دیگری هم استفاده می کنید می توانید پیغام های ناظر بازار را در بخش مربوطه مشاهده کنید.

۴. اگر قصد مشاهده پیغام های ناظر بازار برای تمامی نمادها را دارید می توانید به آدرس http://www.tsetmc.com/Loader.aspx?ParTree=151313&Flow=0 بروید. در این قسمت ۱۰۰ پیام آخر ناظر بازار را می توانید ببینید.

انواع پیام های ناظر بازار چه مفهومی دارند؟

توقف نماد به دلیل انتشار اطلاعات بااهمیت گروه الف و ب:

معامله سهام شرکت ها بعد از انتشار اطلاعات با اهمیت متوقف می شود و اگر این اطلاعات از نوع الف باشد بدون محدودیت دامنه نوسان و اگر اطلاعات از نوع ب باشد با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می شود.

بازگشایی نمادها بعد از افشای اطلاعات بااهمیت متفاوت می باشد. یکی از اصطلاحاتی که در پیام ناظر بازار ممکن است با آن مواجه شوید اصطلاح حراج پیوسته و ناپیوسته است. تفاوت این دو در وجود یا عدم وجود مرحله پیش گشایش است.

معنی تعلیق نماد (مشمول فرایند تعلیق) در پیام ناظر بازار:

تعلیق نماد در بورس به معنی عدم امکان معامله است. دقت کنید دو عبارت مشمول فرایند تعلیق و تعلیق شده با هم تفاوت دارند. تعلیق یا ناشی از دستورالعمل پذیرش است و یا ناشی از دستور العمل افشا. در صورتی که شرکت ابهام یا تاخیری در اطلاع رسانی داشته باشد مشمول فرایند تعلیق می شود. شرکتی که مشمول فرایند تعلیق می شود تا ۶ ماه فرصت دارد از این وضعیت خارج شود.

با رفتن به قسمت زیر که در عکس مشاهده می کنید می توانید از نمادهای مشمول فرایند تعلیق و تعلیق شده بورس باخبر شوید.

تغییر وضعیت نماد به دلیل نوسان قیمت بیش از ۲۰ درصد یعنی چه؟

یکی از پیام های ناظر بازار عبارت بالا است. اما معنی این جمله چیست؟

اگر قیمت سهام یک شرکت در ۵ روز کاری بیش از ۲۰ درصد نوسان مثبت یا منفی داشته باشد، نماد متوقف و در همان روز با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می شود (بعد از انتشار اطلاعیه شفاف سازی توسط ناشر)

حال اگر نوسان قیمتی یک نماد در ۱۵ روز کاری بیش از ۵۰ درصد باشد، نماد متوقف و حداکثر تا ۲ روز کاری بعد با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می‌شود.