مجید محمدنژاد رئیس اتاق مشترک ایران و ترکمنستان به سوالات زیر پاسخ داد.
تجارت ایران و ترکمنستان از ابتدای سال ۱۴۰۱ چه میزان بوده است؟
محمدنژاد: میزان تجارت با ترکمنستان در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱، از نظر وزنی۲۳۲ هزار تن و از نظر ارزشی، ۵۸ میلیون دلار یا هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان بوده است.
روند تجاری ایران با ترکمنستان پارسال به چه صورت بوده است؟
محمدنژاد: تجارت با ترکمنستان بعد از کرونا کاهش داشت، اما به مرور این شرایط بهبود پیدا کرد؛ به طوری که در سال ۱۴۰۰، آمار صادرات به ترکمنستان از نظر وزنی یک میلیون و ۳۲۶ هزار تن و از نظر ارزش، ۳۳۵ میلیون دلار یا هفت هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بوده است.
عمده کالاهای صادراتی ایران به ترکمنستان چیست؟
محمدنژاد: عمده کالاهای صادراتی ایران به ترکمنستان شامل صنایع سبک، لوازم برقی، سیب زمینی، سیب، تجهیزات و لوازم خانگی، مصالح ساختمانی، لوله و شیلنگهای پلی اتیلن، موسیر، محصولات شیمیایی، لوله و پروفیل، سیمان سفید و عایقهای ساختمانی میشود.
صادرات کالا به ترکمنستان از طریق گمرکات اینچه برون، سرخس، مشهد، کرمانشاه، منطقه ویژه اقتصادیکاوه و امیر آباد صورت میگیرد. ایران برای صادرات به این کشور، در کالاهای دانش بنیان، خدمات فنی مهندسی و خدمات مرتبط با گردشگری پزشکی دارای مزیت نسبی است.
چه مشکلاتی در تجارت با ترکمنستان پیش روی تجار ایرانی است؟
محمدنژاد: مشکلات صدور ویزا، نقل و انتقال پولی، عدم امکان ترانزیت با قیمت مناسب، مشکلات حمل و نقل و نبود اطلاعات دست اول از فضای تجاری ترکمنستان، از جمله موانعی است که تجار ایرانی با آن مواجه هستند.
پیش بینی میکنید در سال آینده میزان تجارت ایران با ترکمنستان به چه عددی برسد؟
محمدنژاد: با توجه به اینکه صادرات ایران به ترکمنستان در دو ماهه نخست امسال نسبت به زمان مشابه پارسال که ۴۴ میلیون دلار بوده، رشد ۳۳ درصدی داشته است، پس حداقل رشد ۴۰ تا ۵۰ درصدی تجارت میان دو کشور را برای سال آینده پیش بینی میکنیم.
نسبت ایران با ترکمنستان در اعضای اتحادیه اقتصادی اکو به چه صورت است؟
محمدنژاد: ایران و ترکمنستان قرابت فرهنگی بسیاری دارند؛ از سوی دیگر، ایران راه ارتباط ترکمنستان و اوراسیا به کشورهای حوزه خلیج فارس و ترکمنستان نیز دروازه ورود ایران به اوراسیاست. وجود مرز مشترک طویل و قرابت اجتماعی، میتواند نسبت ایران با ترکمنستان را در بین اعضای اکو بالا برده و روابط را بیش از پیش رونق بخشد.
در صورت اجرای شدن ترانزیت سالیانه ۱۰ میلیون تن میان دو کشور، میزان صادرات ایران به ترکمنستان چه مقدار تغییر میکند؟
محمدنژاد: از جمله مشکلات تجار عدم امکان ورود مستقیم کالاهای ایرانی به خاک ترکمنستان با قیمتهای قابل رقابت است. ترکمنستان از ۱۱ خرداد امکان ترانزیت تا مرز ازبکستان را با شرایط خاص فراهم کرده ولی با هزینههای دریافتی برای تجار امکان تمایل برای استفاده از ناوگان ایرانی وجود ندارد.
در صورت اجرایی شدن میزان ۱۰ میلیون تن ترانزیت سالیانه و با توجه به موقعیت مکانی ایران و ترکمنستان، میتوان به توسعه استفاده از ناوگان حمل و نقل ایران و افزایش تجارت بین الملل امیدوار بود.
گفتوگو از زهره رضایی